Νίκαια Βιθυνίας: Από την Α’ Οικουμενική Σύνοδο στο τέλος της ελληνικής κοινότητας

Βυζαντινό κτίσμα στη Νίκαια της Βιθυνίας, πιθανότατα λουτρά, γνωστό ως «Ανάκτορο των Τσιγγάνων» (πηγή: Louis de Launay, «La Turquie que l'on voit», 1913 / Βιβλιοθήκη Ιδρύματος Αικατερίνης Λασκαρίδη)

Του Βλάση Αγτζίδη

Η πρόσφατη συνάντηση Πάπα και Πατριάρχη φωτίζει τη διαδρομή του Νέου Ελληνισμού και το βίαιο τέλος της ελληνικής κοινότητας από τους κεμαλιστές. 

Ένα από τα γεγονότα που σημάδεψαν το τέλος του 2025 ήταν η συνάντηση του Πάπα Λέοντα ΙΔ’ και του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου στη Νίκαια της Βιθυνίας (σημερινό Iznik), με αφορμή τη συμπλήρωση 1.700 χρόνων από την Α’ Οικουμενική Σύνοδο. Μια συνάντηση υψηλού συμβολισμού, που όμως λειτούργησε και ως αφορμή για την ανάκληση ιστοριών ξεχασμένων.

Στη Νίκαια, παρόντος του Μεγάλου Κωνσταντίνου, περισσότεροι από 200 επίσκοποι διαμόρφωσαν τις βασικές πτυχές της χριστιανικής πίστης, οι οποίες έως σήμερα αποτελούν τον πυρήνα της χριστιανικής θεολογίας. Η περιοχή υπήρξε κομβική όχι μόνο για την εκκλησιαστική ιστορία, αλλά και για τη συγκρότηση του Νέου Ελληνισμού.

Ιστορική επιτυχία για το Μεσολόγγι στις ΗΠΑ: Ψήφισμα του Κογκρέσου για την Έξοδο του 1826

Ιστορική στιγμή για το Μεσολόγγι και την Ελλάδα. Το Αμερικανικό Κογκρέσο ενέκρινε ψήφισμα για τα 200 χρόνια από την Ηρωική Έξοδο του 1826, αναγνωρίζοντας τη διεθνή σημασία της θυσίας των Ελευθέρων Πολιορκημένων.

Μια κορυφαία στιγμή για τη διεθνή ακτινοβολία της Ιεράς Πόλεως Μεσολογγίου καταγράφεται στις Ηνωμένες Πολιτείες, καθώς κατατέθηκε επισήμως στη Βουλή των Αντιπροσώπων το ψήφισμα H. RES. 1203, με το οποίο αναγνωρίζεται η 200ή επέτειος της Ηρωικής Εξόδου του Μεσολογγίου και τιμάται η ιστορική της σημασία για την Ελληνική Επανάσταση.

Πρόκειται για μια εξέλιξη υψηλού συμβολισμού, που αναδεικνύει το Μεσολόγγι στο ανώτερο πολιτικό επίπεδο της αμερικανικής δημόσιας ζωής.

Πάνω από 100 επιτραπέζια παιχνίδια ανακαλύφθηκαν χαραγμένα στα ερείπια της αρχαίας ελληνικής πόλης Πτολεμαΐδα στη Λιβύη

 

Η Zofia Kowarska καταγράφει επιτραπέζια παιχνίδια που βρέθηκαν στους τοίχους της Δυτικής Βασιλικής στην Πτολεμαΐδα. [Credit: Radosław Tusznio]

Οι επιγραφές, χαραγμένες σε πέτρινους όγκους και ερείπια κτιρίων, αποκαλύπτουν τις καθημερινές ασχολίες των βοσκών που κατοικούσαν στον χώρο, όταν αυτός ήταν ήδη μια πόλη σε ερείπια.

Τα ερείπια της Πτολεμαΐδας, μιας από τις μεγαλύτερες ελληνικές πόλεις της αρχαιότητας, κρύβουν μέσα στα ερειπωμένα τείχη τους ένα μοναδικό αρχαιολογικό φαινόμενο: εκατοντάδες πλέγματα χαραγμένα στην πέτρα, που σχηματίζονται από μικρές κυκλικές κοιλότητες ευθυγραμμισμένες σε πλέγματα διαφόρων μεγεθών. Η αρχαιολόγος Zofia Kowarska, συνεργάτιδα του Πανεπιστημίου της Βαρσοβίας, έχει ήδη καταγράψει πάνω από εκατό από αυτές τις επιφάνειες παιχνιδιού από τότε που η πολωνική αποστολή επανέλαβε τις έρευνές της το 2023, μετά από ένα διάλειμμα σχεδόν δεκαπέντε ετών που προκλήθηκε από τον πόλεμο στη Λιβύη.