Σειρά άρθρων: Κύρου Ανάβαση (3/11)
Του Νικόλαου Μενελάου
Τέως Προέδρου Σωματείου Ταχυδρόμων Νομού Αχαΐας
Δαρείου καὶ Παρυσάτιδος γίγνονται παῖδες δύο, πρεσβύτερος μὲν Ἀρταξέρξης,
νεώτερος δὲ Κῦρος.
— Ξενοφῶν, Κύρου Ἀνάβασις
Η εκστρατεία που θα μείνει γνωστή ως Κύρου
Ανάβαση δεν ξεκινά ως ελληνική υπόθεση.
Ξεκινά ως περσικό εγχείρημα, με ελληνική συμμετοχή.
Ο Κύρος ο Νεότερος, σατράπης της Μικράς Ασίας,
συγκροτεί δύναμη με επίσημο σκοπό την καταστολή εχθρικών φυλών στα ανατολικά
της αυτοκρατορίας. Στην πραγματικότητα, όμως, ο στόχος είναι άλλος:
η πορεία προς την καρδιά της Περσίας και η διεκδίκηση του θρόνου από τον αδελφό
του, τον Αρταξέρξη Β΄.
Οι Έλληνες που θα τον ακολουθήσουν δεν στρατολογούνται ως σύμμαχοι, αλλά ως μισθοφόροι. Άνδρες έμπειροι στον πόλεμο, προερχόμενοι από διάφορες πόλεις, με κοινό στοιχείο την ανάγκη και την πολεμική τους εμπειρία. Ανάμεσά τους βρίσκονται και Σπαρτιάτες, γεγονός που προσδίδει κύρος αλλά και στρατιωτική βαρύτητα στην εκστρατεία.
Η συγκρότηση της ελληνικής δύναμης
Ο ελληνικός στρατός δεν αποτελεί ενιαίο σώμα εξαρχής. Είναι ένα σύνολο αποσπασμάτων, με διαφορετικούς διοικητές, διαφορετική πειθαρχία και διαφορετική εμπειρία. Τη συνοχή του την εξασφαλίζουν οι στρατηγοί, με εξέχουσα μορφή τον Κλέαρχο, άνθρωπο αυστηρό και απαιτητικό, αλλά και ικανό να επιβάλει τάξη.
Η πορεία ξεκινά από τα παράλια της Μικράς Ασίας και προχωρά σταδιακά προς το εσωτερικό. Καθώς οι ημέρες περνούν και οι αποστάσεις μεγαλώνουν, οι Έλληνες αρχίζουν να αντιλαμβάνονται ότι η εκστρατεία δεν είναι τόσο απλή όσο παρουσιάστηκε αρχικά. Η κατεύθυνση, το μέγεθος των δυνάμεων και η επιμονή του Κύρου δημιουργούν εύλογες υποψίες.
Εδώ εμφανίζεται για πρώτη φορά καθαρά ένα κρίσιμο
στοιχείο:
ο ελληνικός στρατός δεν κινείται τυφλά. Συζητά, αμφισβητεί, ζητά εξηγήσεις.
Οι πρώτες αμφιβολίες
Καθώς η πορεία συνεχίζεται προς την ενδοχώρα, οι Έλληνες συνειδητοποιούν ότι δεν πρόκειται για απλή εκστρατεία κατά βαρβάρων φυλών. Ο προσανατολισμός είναι σαφής: προς τη Βαβυλώνα, προς το κέντρο της περσικής εξουσίας.
Η αποκάλυψη του πραγματικού σκοπού προκαλεί αναταραχή. Πολλοί στρατιώτες διστάζουν. Δεν είχαν στρατολογηθεί για εμφύλιο πόλεμο των Περσών ούτε για σύγκρουση με τον Μεγάλο Βασιλέα. Η ένταση κορυφώνεται, αλλά η εκστρατεία δεν διαλύεται. Οι λόγοι είναι πολλοί: η αμοιβή, η πειθαρχία, αλλά και η προσωπικότητα του Κύρου, ο οποίος γνωρίζει πώς να πείθει και να καθησυχάζει.
Σε αυτό το σημείο, η παρουσία του Ξενοφών γίνεται ιδιαίτερα σημαντική ως αφηγητή. Δεν περιγράφει απλώς την πορεία· καταγράφει το κλίμα, τον φόβο, τις σκέψεις και τις εσωτερικές διεργασίες ενός στρατού που αρχίζει να καταλαβαίνει ότι βαδίζει προς κάτι πολύ μεγαλύτερο από μια μισθοφορική αποστολή.
Προς την αναμέτρηση
Η πορεία συνεχίζεται χωρίς επιστροφή. Ο Αρταξέρξης δεν μένει αδρανής. Συγκεντρώνει τις δυνάμεις του και κινείται για να ανακόψει τον αδελφό του. Οι δύο στρατοί πλησιάζουν ο ένας τον άλλον, και η αναμέτρηση γίνεται αναπόφευκτη.
Οι Έλληνες βρίσκονται πλέον στο επίκεντρο μιας σύγκρουσης που δεν τους ανήκει πολιτικά, αλλά στην οποία θα κριθούν στρατιωτικά. Η εμπειρία, η πειθαρχία και η συνοχή τους θα δοκιμαστούν για πρώτη φορά σε μεγάλη κλίμακα.
Η πορεία οδηγεί στην πεδιάδα των Κουναξών.
Εκεί, όλα όσα μέχρι τώρα κινούνταν υπόγεια —φιλοδοξία, φόβος, πίστη, αυταπάτη— θα συγκρουστούν ανοιχτά.
Στο επόμενο άρθρο
Η σύγκρουση δεν αποφεύγεται.
Η Μάχη στα Κούναξα.
🗓️ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2026
✍️ Alexander-Hellas.blogspot.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου