Του Ιωάννου Καζαζάκη
Εκπαιδευτικού Μ.Ε. - Φυσιοθεραπευτού
Στόν Αγώνα για την Εθνική Παλιγγενεσία έπαιξαν σημαντικό ρόλο πολλά πρόσωπα τα οποία είναι σε όλους μας γνωστά όπως : Κολοκοτρώνης, Παπαφλέσσας, Καραϊσκάκης, Κανάρης, Μπότσαρης, Μπουμπουλίνα, Τζαβέλας κ.α. Υπάρχουν ωστόσο και πολλοί άλλοι πού πρόσφεραν τα πάντα για τον Αγώνα, αλλά δεν είναι γνωστοί στους πολλούς. Ένας από αυτούς τούς ήρωες είναι και ο Ιωάννης Παπαδιαμαντόπουλος πού έχασε την ζωή του στην Έξοδο του Μεσολογγίου.
Ο Ιωάννης Παπαδιαμαντόπουλος γεννήθηκε στην Κόρινθο το 1766. Ο προπάππος του κρεμάστηκε από τούς Τούρκους, ενώ ο παππούς του παπά – Διαμαντής πού ήταν προεστός αναγκάστηκε να φύγει κυνηγημένος από τούς Τούρκους και να πάει στο Αιτωλικό. Ήταν εφημέριος στον Ι. Ναό Ταξιαρχών. Ο πατέρας τού Ιωάννη Αναστάσιος εγκαταστάθηκε στην Πάτρα και άλλαξε το επωνυμό του από Μαργαρίτης σε Παπαδιαμαντόπουλος, δηλαδή παιδί του παπά – Διαμαντή. Ο Ιωάννης είχε και μία αδελφή την Ανθή.
Όταν πέθαναν οι γονείς του εργάζεται σε ένα θείο του έμπορο τον Αναστάσιο. Η αδελφή του Ανθή πού ήταν μαγαλύτερη από αυτόν είχε αναλάβει την ανατροφή του. Μετά από λίγα χρόνια ο θείος του τού δίνει 1500 γρόσια και ανήγει δικό του εμπορικό κατάστημα. Το 1794 ο Ιωάννης συνεταιρίζεται με τον Δημήτριο Ανάγου, ο οποίος ήταν μεγαλέμπορος και είχε πολλά κτήματα. Οι εμπορικές τους δραστηριότητες επεκτάθηκαν στη Μικρά Ασία, στη Μολδαβία, στα Επτάνησα και αλλού. Ο Ιωάννης διαπίστωσε πώς πρέπει να αποκτήσει πλοία, για να πραγματοποιεί απ’ ευθείας χωρίς τη μεσολάβηση των προξενείων των ξένων κρατών το εμπόριο. Ονειρεύεται τη δημιουργία μεγάλου στόλου. Αγόρασε πλοία από το Γαλαξίδι και αλλού. Ίδρυσε ιδιωτική τράπεζα με αντιπροσώπους σε εμπορικά λιμάνια.
Το 1800 νυμφεύθηκε την κόρη τού προκρίτου της Αχαϊας Ιωάννη Καλαμογδάρτη, Ελένη. Έτσι μετά το γάμο γίνεται ένας από τούς σπουδαιότερους άνδρες της Πελοποννήσου. Απέκτησαν αρκετά παιδιά, αλλά επέζησαν μόνο έξι γιοί οι: Αναστάσιος, Παναγιώτης, Σπυρίδωνας, Δημήτριος, Κωνσταντίνος και Αδαμάντιος. Το 1811 κινείται μόνος του επαγγελματικά και γίνεται ο μεγαλύτερος έμπορος σε Πελοππόνησο, Επτάνησα και αλλού. Λίγο πρίν την Επανάσταση του 1821 η περιουσία του έχει φθάσει σε 3.000.000 γρόσια και 16 πλοία. Από ακίνητη περιουσία έχει πολλές εκτάσεις γής, 30 εργαστήρια, 5 σπίτια,2 ελαιοτριβεία. Στα περιουσιακά στοιχεία του Παπαδιαμαντόπουλου συμπεριλαμβάνονταν τρία εμπορικά γραφεία με 30 υπαλλήλους.
Το 1819 μυείται στη Φιλική Εταιρεία και διορίζεται μέλος τής Εφορείας Πατρών. Το 1820 διορίζεται ταμίας της Εταιρείας, για τη Αχαϊα, Κορινθία, Ηλεία και Ακαρνανία. Για να μην τον καταλάβουν οι Τούρκοι, τούς χορηγεί διάφορα δάνεια. Συμμετέχει στη μυστική Συνέλευση τής Βοστίτσας, όπου συζητείται το θέμα τής κύρηξης τού Αγώνα και άλλα θέματα. Εκεί ο Παπαδιαματόπουλος συνυπέγραψε επιστολή προς τούς Υδραίους με την οποία διερευνάται η πρόθεση τών τελευταίων σε ενδεχόμενη επαναστατική κινητοποίηση. Προσφέρει πολλά χρήματα και συγκροτεί ένοπολο σώμα 50 ανδρών, υπό την ηγεσία του Παναγιώτη Καραντζά. Επίσης προσφέρει τα πλοία του ώστε στην έναρξη του Αγώνα να μεταφερθούν σε ασφαλή σημεία οι άμαχοι της πόλεως των Πατρών.
Στις 21 Μαρτίου ένοπολοι Τούρκοι επιτίθενται εναντίον του αρχοντικού του Παπαδιαμαντόπουλου, πού τον θεωρούν πρωτεργάτη των επαναστατών στην Πάτρα, στο οποίο κατάφεραν και έβαλαν φωτιά. Εκεί σκοτώθηκε ο θείος του Αναστάσιος. Το σπίτι του το φρουρούσαν 50 ένοπλοι άνδρες. Όμως γρήγορα έφθασαν ένοπολοι Έλληνες. Οι Τούρκοι επίσης νόμιζαν πώς αν κυρίευαν το σπίτι του θα έβρισκαν χρήματα και άλλα πολύτιμα αντικείμενα Η σύγκρουση γενικεύται και οι Τούρκοι κλείνονται στο Κάστρο. Το ίδιο βράδυ της σύγκρουσης πήγε στην Ι. Μονή Ομπλού και την επόμενη μέρα κατέβηκε στην Πάτρα μαζί με τούς Λόντο, Π. Καρατζά και Π.Πατρών Γερμανό. Όπως γράφει ο Γούδας όλοι τους έκαναν το γύρο της Πάτρας κρατώντας την πρώτη επαναστατική κόκκινη σημαία με ένα μαύρο σταυρό στη μέση. Στις 25 Μαρτίου ο Ιεράρχης Παλαιών Πατρών Γερμανός στην πλατεία Αγίου Γεωργίου ορκίζει τούς αγωνιστές. Ο Παπαδιαμαντόπουλος παίρνει μέρος στην πολιορκία του Κάστρου της Πάτρας. Ανοίγει τίς αποθήκες του και μοιράζει στούς στρατιώτες λάδι, τυρί, κρασί και άλλα τρόφιμα. Ο Πουκεβίλ αναφέρει πώς από τότε ο Παπαδιαμαντόπουλος φόρεσε την κλέφτικη κάπα και τα τσαρούχια, κοιμόταν σε καλύβες χωριάτικες και η καρδιά του πυρπολήθηκε από τον πόθο για την ελευθερία της Πατρίδας. Στις 26 Μαρτίου 1821, το Επαναστατικό Διευθυντήριο, μέλος του οποίου είναι ο Παπαδιαμαντόπουλος, επιδίδει στους ξένους πρόξενους διακοίνωση με την οποία γνωστοποιείται η Επανάσταση και τούς ζητείται η εύνοια και η προστασία τους. Όταν οι αγωνιστές έχουν ανάγκη τούς δίνει απλόχερα χρήματα και υλικά αγαθά.
Την 1η Μαρτίου 1823, εκλέγεται Βουλευτής Πατρών και έπειτα μέλος της επιτροπής τού εθνικού δανείου. Το Μάιο του 1824 , το Βουλευτικό Σώμα τον ευχαριστεί, για την μεγάλη του προσφορά και τον Ιούλιο της ίδιας χρονιάς μεσολαβεί μαζί με τον Μπενιζέλο Ρούφο, με εντολή της κυβέρνησης για την ειρήνευση των αντιμαχόμενων Ελλήνων στην Πάτρα. Μετά πηγαίνει στο Ναύπλιο. Το 1825 η Προσωρινή Κυβέρνηση τον διορίζει πρόεδρο τής Διευθυντικής Επιτροπής τής Δυτικής Ελλάδας. Ταξιδεύει στη Ζάκτνθο και ναυλώνει το πλοίο του Κεφαλλονίτη Διονυσίου Φωκά και τόν μεταφέρει στις Σπέτσες για να κινητοποιήσει τίς ναυτικές δυνάμεις. Επίσης πήγε στην Ιταλία, όπου με δικές του δαπάνες προμηθεύεται πολεμοφόδια με το πλοίο του Πανά.
Στις 12 Απριλίου φτάνει στο Μεσολόγγι. Εκεί εργάζεται για τον ανεφοδιασμό των κατοίκων και την περίθαλψη των αμάχων. Επίσης λαμβάνει μέρος στις μάχες για την άμυνα της πόλης κατά την πολιορκία της από τούς Τούρκους. Τον Ιανουάριο του 1826 μεταβαίνει στη Ζάκυνθο για να βρεί την οικόγενειά του. Εκεί με τη βοήθεια των κατοίκων συγκεντρώνει τρόφιμα για τούς πολιορκημένους. Εκεί η γυναίκα του, τα παιδιά του και οι φίλοι του, προσπαθούν να τον πείσουν να μην φύγει από τη Ζάκυνθο διότι θα είναι ασφαλής, ενώ στο Μεσολόγγι έχει κίνδυνο να χάσει τη ζωή του. Τότε τούς απάντησε: << Ορκίστηκα να πεθάνω μαζί με τούς άλλους και δεν θα τούς εγκαταλείψω >>. Αυτός σημαιοστόλισε το καϊκι του και έδωσε το σύνθημα να αναχωρήσουν για το Μεσολόγγι.
Τα τελευταία χρόνια τής ζωής του ο Παπαδιαμαντόπουλος υπέφερε από ρευματισμούς και πόνους στα πόδια. Η υγρασία του Μεσολογγίου δεν τον βοηθούσε. Η μόνη του ελπίδα για να σωθεί όταν θα γινόταν έξοδος, ήταν το άσπρο άλογό του. Αλλά οι πολιορκημένοι είχαν αποσκελετωθεί από την πείνα. Οι άνθρωποι έπεφταν στους δρόμους νεκροί. Ο Παπαδιαμαντόπουλος έδωσε το αγαπημένο του άλογο πού ήταν η μοναδική του σωτηρία να το φάνε οι πεινασμένοι στρατιώτες. Ο εκδότης των `` Ελληνικών Χρονικών ‘’ Ελβετός Μάγιερ πού έπεσε κι’ αυτός ηρωικά μαχόμενος στην Έξοδο έγραφε σ’ένα φίλο του λίγες ημέρες πρίν : << Τα βάσανα τα οποία υπομένουμε, καταντήσαμεν είς τοιαύτην ανάγκη ώστε να τρεφόμεθα από τα πλέον ακάθαρτα ζώα και να πάσχωμεν όλα τα φρικτά αποτελέσματα της πείνας και της δίψας. Εν ονόματι όλων ενταύθα των ηρώων μεταξύ των οποίων είναι ο Νότης Μπότσαρης, ο Τζαβέλας, ο Παπαδιαμαντόπουλος και εγώ σας αναγγέλω την ενώπιον του Θεού ορκωμένην αποφασίν μας διά να υπερασπισθώμεν και την υστέραν πιθαμήν γής τού Μεσολογγίου χωρίς ν’ ακούσωμεν πρότασιν τινά συνθήκης. Η τελευταία μας ώρα ήγγικεν. Φροντίσατε παρακαλώ κύριε, να καταχωρισθεί είς μερικάς εφημερίδας η παρούσα επιστολή μου. >>
Μετά από τίς τραγικές αυτές μέρες οι πολιορκημένοι αποφάσισαν να πραγματοποιήσουν την αθάνατη ηρωϊκή Έξοδο τη νύχτα της 10ης προς 11η Απριλίου 1826. Εκεί συνελήφθη ο Παπαδιαμαντόπουλος και αποκεφαλίστηκε.
Η οικογένειά του με το τέλος της Επανάστασης γύρισε στην Πάτρα. Εγγονός του ήταν ο ποιητής Ιωάννης Παπαδιαμαντόπουλος ( Ζάν Μορέας ) ο οποίος εγκαταστάθηκε στη Γαλλία.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου