Ο Αρχιεπίσκοπος Χριστόδουλος πίστευε ότι η Εκκλησία δεν μπορεί να παραμένει σιωπηλή όταν διακυβεύεται η ταυτότητα ενός λαού. Για εκείνον, η πίστη δεν ήταν ιδιωτική υπόθεση, αλλά βίωμα με ευθύνη. Γι’ αυτό και η παρουσία του στον δημόσιο χώρο δεν υπήρξε συγκυριακή· ήταν συνειδητή.
Η Εκκλησία στον δημόσιο λόγο
Σε μια εποχή όπου ο ρόλος της Εκκλησίας αμφισβητούνταν, ο Χριστόδουλος δεν επέλεξε την ουδετερότητα. Μίλησε με παρρησία, γνωρίζοντας ότι θα προκαλέσει αντιδράσεις. Δεν επιδίωξε την αντιπαράθεση· επιδίωξε τον διάλογο με όρους αλήθειας.
Το ζήτημα των ταυτοτήτων
Η απόφαση της Πολιτείας να αφαιρέσει το θρήσκευμα από τις αστυνομικές ταυτότητες δεν αποτέλεσε απλώς μια διοικητική μεταρρύθμιση. Για εκατομμύρια Έλληνες λειτούργησε ως σύμβολο αποκοπής από την πνευματική και ιστορική τους ταυτότητα.
Ο Χριστόδουλος δεν υπερασπίστηκε ένα έγγραφο.
Υπερασπίστηκε το δικαίωμα του ανθρώπου να δηλώνει ελεύθερα αυτό που είναι.
Η Εκκλησία, με πρωτοβουλία του, συγκέντρωσε πάνω από τρία εκατομμύρια
υπογραφές, ένα πρωτοφανές γεγονός για τα ελληνικά δεδομένα.
Παρά τη μαζική αυτή έκφραση του λαού, η Πολιτεία αγνόησε τη βούληση εκατομμυρίων πολιτών και προχώρησε στην εφαρμογή του μέτρου. Το γεγονός αυτό σφράγισε τη συλλογική μνήμη ως στιγμή ρήξης ανάμεσα στην κοινωνία και την εξουσία.
Ο λόγος του Χριστόδουλου τότε δεν καλούσε σε σύγκρουση, αλλά σε συνείδηση και ελευθερία. Δεν στάθηκε απέναντι στην Ευρώπη· στάθηκε υπέρ της αξιοπρέπειας του προσώπου μέσα σε αυτήν.
Μακεδονία και εθνική μνήμη
Για τον Χριστόδουλο, το Μακεδονικό δεν ήταν ζήτημα πολιτικής σκοπιμότητας, αλλά ιστορικής ευθύνης. Πίστευε ότι η μνήμη δεν μπορεί να υποχωρεί μπροστά σε διπλωματικές πιέσεις.
Ο λόγος του δεν γεννούσε μίσος. Υπενθύμιζε ότι ένα έθνος χωρίς ιστορική συνείδηση γίνεται εύκολα διαχειρίσιμο. Η Μακεδονία, για εκείνον, ήταν σύμβολο πολιτισμού, όχι ιδιοκτησίας.
Σε μία από τις πιο χαρακτηριστικές παρεμβάσεις του, μίλησε για τη Μακεδονία όχι ως γεωγραφικό όρο, αλλά ως πνευματικό χώρο μνήμης. Τόνισε πως πρόκειται για «γη ηρώων και αγίων», τόπο όπου η ιστορία, η πίστη και η θυσία συναντώνται.
Για εκείνον, η Μακεδονία δεν ήταν αντικείμενο διαπραγμάτευσης, αλλά μαρτυρία ταυτότητας. Δεν ζητούσε σύγκρουση με άλλους λαούς, αλλά σεβασμό στην αλήθεια που κουβαλά ο χρόνος.
Πίστη χωρίς φόβο
Ο λόγος του δεν ήταν λόγος άρνησης, αλλά αγάπης προς τον τόπο. Έλεγε:
«Δεν αγαπάς την πατρίδα όταν μισείς τους άλλους. Την αγαπάς όταν ξέρεις ποιος είσαι.»
Για τον Χριστόδουλο, πίστη και έθνος δεν ήταν αντίπαλοι κόσμοι. Ήταν δύο όψεις της ίδιας ταυτότητας: μνήμη και προοπτική.
Η δημόσια στάση του Χριστόδουλου δεν ήταν κραυγή,
αλλά μαρτυρία.
Σε μια εποχή σύγχυσης, υπενθύμισε ότι η ταυτότητα δεν είναι βάρος, αλλά ρίζα.
Και οι ρίζες, όταν ποτίζονται με αλήθεια, δεν φυλακίζουν· ελευθερώνουν.
Συνεχίζεται στο Μέρος Δ’: Κοντά στους νέους
ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2026
✍️ Alexander-Hellas.blogspot.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου