Ήδη από την εποχή του αυτοκράτορα Ηρακλείου οι Άραβες έδειξαν τις επεκτατικές τους διαθέσεις εις βάρος της Βυζαντινής αυτοκρατορίας διαδεχόμενοι τους Σασσανίδες Πέρσες στη θέση της πλέον σημαντικής απειλής στα ανατολικά σύνορα της Αυτοκρατορίας. Σταδιακά με την έξοδο των Αράβων από την Αραβική χερσόνησο κατά το 629-30 οι Βυζαντινοί θα χάσουν τις νότιες επαρχίες τους, τη Συρία και Αίγυπτο αλλά και την εξαρχία της Αφρικής. Ο πυρήνας της αυτοκρατορίας αποτελούνταν πλέον κυρίως από τις επαρχίες της χερσονήσου του Αίμου και της Μικράς Ασίας και τις δυτικομεσογειακές κτήσεις της, κάτι που έκανε την αυτοκρατορία περισσότερο συμπαγή, επειδή οι πληθυσμοί της ήταν κατά μεγαλύτερο ποσοστό ελληνόφωνοι και ορθόδοξοι


