Κλιμακώνεται η σύγκρουση Νετανιάχου – Ερντογάν μετά το ισραηλινό χτύπημα στη Συρία - Οι απειλές του Τελ Αβίβ, η απάντηση της Τουρκίας και ο ρόλος των ΗΠΑ
Σε επικίνδυνη τροχιά εισέρχεται η αντιπαράθεση Ισραήλ και Τουρκίας, με τη Συρία να μετατρέπεται πλέον στο βασικό πεδίο όπου συγκρούονται οι στρατηγικές επιδιώξεις του Μπενιαμίν Νετανιάχου και του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Το ισραηλινό πλήγμα στην αεροπορική βάση Αμπού αλ Ντουχούρ, οι ανοιχτές προειδοποιήσεις του Τελ Αβίβ και η ολοένα σκληρότερη ρητορική της Άγκυρας δείχνουν ότι η ένταση έχει ξεπεράσει πλέον τα όρια μιας διπλωματικής διαμάχης.
Το σημείο καμπής ήταν η ισραηλινή αεροπορική επιδρομή της Τρίτης στην Αμπού αλ Ντουχούρ, στη βορειοδυτική Συρία. Σύμφωνα με συριακές πηγές, πραγματοποιήθηκαν οκτώ αεροπορικά πλήγματα στη βάση, προκαλώντας ζημιές στον διάδρομο και σε εγκαταστάσεις αποθήκευσης, χωρίς να αναφερθούν θύματα.
Το Ισραήλ υποστήριξε ότι η Δαμασκός βρισκόταν ένα βήμα πριν επιτρέψει την ανάπτυξη τουρκικών στρατιωτικών δυνάμεων στην εγκατάσταση, παρά τις επανειλημμένες προειδοποιήσεις του. Η κυβέρνηση Νετανιάχου αντιμετωπίζει μια τέτοια εξέλιξη ως άμεση απειλή για την ισραηλινή ασφάλεια και, κυρίως, για την ελευθερία δράσης της ισραηλινής Πολεμικής Αεροπορίας στον συριακό εναέριο χώρο.
Το μήνυμα του Μπενιαμίν Νετανιάχου προς την Τουρκία ήταν λιτό: «Μην το κάνετε».
Η Άγκυρα διαψεύδει το Ισραήλ
Η Τουρκία απορρίπτει κατηγορηματικά την ισραηλινή εκδοχή περί σχεδιαζόμενης στρατιωτικής ανάπτυξης στην Αμπού αλ Ντουχούρ.
Το τουρκικό υπουργείο Άμυνας ανακοίνωσε ότι δεν υπήρχε τουρκική στρατιωτική αντιπροσωπεία στη βάση πριν ή κατά τη διάρκεια του ισραηλινού χτυπήματος, υπογραμμίζοντας παράλληλα ότι η Άγκυρα θα συνεχίσει να στηρίζει τη Συρία στην ανασυγκρότηση των αμυντικών της δυνατοτήτων.
Η εικόνα, ωστόσο, είναι πιο σύνθετη. Ο υπουργός Εξωτερικών της Συρίας Ασάαντ αλ Σαϊμπάνι έχει αναφέρει ότι Τούρκοι στρατιωτικοί είχαν επισκεφθεί την εγκατάσταση τις προηγούμενες ημέρες, υποστηρίζοντας όμως ότι η επίσκεψη εντασσόταν στη στρατιωτική συνεργασία για εκπαίδευση και ανταλλαγή τεχνογνωσίας και όχι σε σχέδιο δημιουργίας μόνιμης τουρκικής βάσης.
Η Άγκυρα χαρακτηρίζει τα ισραηλινά επιχειρήματα αβάσιμα και θεωρεί ότι χρησιμοποιούνται για να δικαιολογήσουν επιθέσεις κατά της συριακής κυριαρχίας.
«Δεν θα πέσουμε στην παγίδα του Νετανιάχου»
Η αντίδραση της τουρκικής προεδρίας δείχνει ότι, τουλάχιστον σε αυτή τη φάση, η Άγκυρα επιλέγει σκληρή ρητορική χωρίς να σηκώνει στρατιωτικά το γάντι.
Ο διευθυντής Επικοινωνίας της τουρκικής προεδρίας Μπουρανετίν Ντουράν δήλωσε ότι η Τουρκία «δεν θα πέσει στην παγίδα» του Ισραηλινού πρωθυπουργού.
«Είμαστε αρκετά έμπειροι για να μην πέφτουμε στην παγίδα προσώπων όπως ο Νετανιάχου, που επιδιώκουν να υπονομεύσουν την ειρήνη και τη σταθερότητα στην περιοχή μας», ανέφερε.
Το μήνυμα της Άγκυρας είναι διπλό: δεν αποδέχεται τις ισραηλινές «κόκκινες γραμμές» στη Συρία, αλλά ταυτόχρονα δεν επιθυμεί να μετατρέψει τη διαμάχη σε άμεση στρατιωτική σύγκρουση ανάμεσα στις δύο χώρες.
Ο Κατς ανεβάζει τους τόνους απέναντι στον Ερντογάν
Από την ισραηλινή πλευρά, όμως, οι προειδοποιήσεις γίνονται όλο και πιο προσωπικές.
Ο υπουργός Άμυνας του Ισραήλ, Ισραέλ Κατς, κατηγόρησε ευθέως τον Ερντογάν ότι παρασύρει την Τουρκία σε «επικίνδυνες περιπέτειες στη Συρία», προειδοποιώντας τον να μη δοκιμάσει την αποφασιστικότητα του Ισραήλ να υπερασπιστεί την ασφάλειά του.
Παράλληλα, στο Τελ Αβίβ διαμηνύεται ότι το πλήγμα στην Αμπού αλ Ντουχούρ δεν πρέπει να θεωρηθεί μεμονωμένο περιστατικό. Το Ισραήλ αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων επιχειρήσεων εάν θεωρήσει ότι δημιουργούνται στη Συρία στρατιωτικές υποδομές που απειλούν τα συμφέροντά του.
Η αντιπαράθεση, επομένως, δεν αφορά απλώς μια παλιά και σε μεγάλο βαθμό κατεστραμμένη αεροπορική βάση. Αφορά το ποιος θα αποκτήσει στρατηγικό πλεονέκτημα στη Συρία της επόμενης ημέρας.
Γιατί η Συρία φέρνει Νετανιάχου και Ερντογάν απέναντι
Μετά την πτώση του καθεστώτος του Μπασάρ αλ Άσαντ, η Τουρκία αναδείχθηκε σε έναν από τους βασικούς υποστηρικτές της νέας συριακής ηγεσίας υπό τον Αχμέντ αλ Σάραα.
Η Άγκυρα θέλει μια σταθερή Συρία στην οποία θα διαθέτει ισχυρή πολιτική, οικονομική και στρατιωτική επιρροή. Στηρίζει την ανασυγκρότηση των κρατικών δομών και του συριακού στρατού, ενώ η γεωγραφία της χώρας την καθιστά ζωτικής σημασίας τόσο για το Κουρδικό όσο και για την ευρύτερη περιφερειακή στρατηγική του Ερντογάν.
Για το Ισραήλ, η ίδια εξέλιξη δημιουργεί μια νέα πραγματικότητα.
Το Τελ Αβίβ, που επί χρόνια είχε ως βασική ανησυχία την ιρανική στρατιωτική παρουσία στη Συρία, βλέπει πλέον την αυξανόμενη επιρροή της Τουρκίας ως έναν διαφορετικό αλλά σοβαρό στρατηγικό παράγοντα. Η πιθανότητα δημιουργίας τουρκικών στρατιωτικών εγκαταστάσεων ή εγκατάστασης προηγμένων συστημάτων αεράμυνας θα μπορούσε να περιορίσει σημαντικά την επιχειρησιακή ελευθερία του Ισραήλ.
Και αυτή ακριβώς είναι η καρδιά της σύγκρουσης.
Η Τουρκία θέλει να εδραιώσει την επιρροή της στη νέα Συρία. Το Ισραήλ θέλει να διασφαλίσει ότι αυτή η επιρροή δεν θα μετατραπεί σε στρατιωτικό περιορισμό για το ίδιο.
Το «αντιτουρκικό χαρτί» και οι εκλογές στο Ισραήλ
Η κλιμάκωση έρχεται σε μια εξαιρετικά ευαίσθητη πολιτική συγκυρία για τον Νετανιάχου, καθώς το Ισραήλ οδεύει προς τις εκλογές της 27ης Οκτωβρίου και οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι η επανεκλογή του δεν είναι δεδομένη.
Η Τουρκία και προσωπικά ο Ερντογάν έχουν ήδη βρει θέση στην προεκλογική στρατηγική του Λικούντ.
Σε προεκλογική γιγαντοαφίσα στο Τελ Αβίβ, ο Τούρκος πρόεδρος εμφανίζεται μαζί με άλλες προσωπικότητες που παρουσιάζονται ως αντίπαλοι του Νετανιάχου, υπό το μήνυμα ότι επιθυμούν την ήττα του στις εκλογές.
Έτσι, η σύγκρουση με την Τουρκία αποκτά και εσωτερική πολιτική διάσταση.
Αυτό δεν σημαίνει ότι οι ισραηλινές ανησυχίες για την τουρκική παρουσία στη Συρία είναι αποκλειστικά προεκλογικές. Οι φόβοι για τον ρόλο της Άγκυρας έχουν καταγραφεί εδώ και καιρό και στο ισραηλινό στρατηγικό κατεστημένο. Ωστόσο, η προβολή του Ερντογάν ως εξωτερικού αντιπάλου προσφέρει στον Νετανιάχου ένα ισχυρό αφήγημα ασφάλειας σε μια περίοδο κατά την οποία προσπαθεί να συσπειρώσει την εκλογική του βάση.
Η μεγάλη διαφορά: Η Τουρκία είναι μέλος του ΝΑΤΟ
Υπάρχει όμως ένα όριο που διαφοροποιεί την Τουρκία από άλλους περιφερειακούς αντιπάλους του Ισραήλ.
Η Τουρκία διαθέτει τη δεύτερη μεγαλύτερη στρατιωτική δύναμη του ΝΑΤΟ και παραμένει σημαντικός σύμμαχος των Ηνωμένων Πολιτειών. Αυτό καθιστά οποιαδήποτε απευθείας στρατιωτική αντιπαράθεση με το Ισραήλ μια εξαιρετικά πιο σύνθετη και επικίνδυνη υπόθεση.
Η Ουάσινγκτον έχει ήδη δείξει την ανησυχία της. Ο Αμερικανός ειδικός απεσταλμένος Τομ Μπάρακ χαρακτήρισε το ισραηλινό χτύπημα «αχρείαστη κλιμάκωση», ενώ οι ΗΠΑ εργάζονται για τη δημιουργία ενός μηχανισμού αποκλιμάκωσης και αποτροπής στρατιωτικών επεισοδίων μεταξύ Ισραήλ, Τουρκίας και Συρίας.
Ο Αμερικανός πρεσβευτής στο Ισραήλ Μάικ Χάκαμπι εκτίμησε ότι οι δύο πλευρές δεν βρίσκονται ακόμη κοντά σε απευθείας σύγκρουση. Το γεγονός, όμως, ότι η Ουάσινγκτον θεωρεί απαραίτητο έναν ειδικό μηχανισμό επικοινωνίας δείχνει πόσο εύκολα ένας λάθος υπολογισμός θα μπορούσε να αλλάξει τα δεδομένα.
Ένα νέο μπρα ντε φερ στη Μέση Ανατολή
Προς το παρόν, ούτε η Άγκυρα ούτε το Τελ Αβίβ δείχνουν να επιδιώκουν έναν ανοιχτό πόλεμο μεταξύ τους.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι η σύγκρουση θα υποχωρήσει.
Ο Νετανιάχου έχει καταστήσει σαφές ότι το Ισραήλ είναι έτοιμο να χρησιμοποιήσει στρατιωτική ισχύ για να εμποδίσει εξελίξεις στη Συρία που θεωρεί απειλητικές. Ο Ερντογάν, από την άλλη, δεν δείχνει διατεθειμένος να εγκαταλείψει τον ρόλο που έχει αποκτήσει η Τουρκία στη μεταπολεμική Συρία.
Κάπως έτσι, μια εγκαταλελειμμένη αεροπορική βάση στην Ιντλίμπ έχει μετατραπεί σε σύμβολο μιας πολύ μεγαλύτερης σύγκρουσης.
Το ερώτημα πλέον δεν είναι αν Ισραήλ και Τουρκία ανταγωνίζονται στη Συρία. Αυτό έχει ήδη συμβεί. Το ερώτημα είναι μέχρι πού είναι διατεθειμένοι να φτάσουν Νετανιάχου και Ερντογάν χωρίς η αντιπαράθεση να ξεφύγει από τον έλεγχο.
ΠΗΓΗ newsbeast
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου