🇮🇷 Ιράν: Ο λαός απέναντι στο καθεστώς

 

Η κοινωνική και πολιτική κρίση στο Ιράν παίρνει διαστάσεις κατάρρευσης: χιλιάδες πολίτες στους δρόμους, σημαίες με το Λιοντάρι και τον Ήλιο, και φωνές για αλλαγή. 

 

Ιστορία, σύμβολα και εξελίξεις που δεν μπορούν να αγνοηθούν

Η Περσία, ένας από τους αρχαιότερους πολιτισμούς της ανθρωπότητας, βρίσκεται για ακόμη μία φορά στο επίκεντρο της Ιστορίας.
Οι εικόνες που έρχονται από το Ιράν τις τελευταίες εβδομάδες δεν αφήνουν περιθώρια αδιαφορίας: μαζικές διαδηλώσεις, γυναίκες χωρίς χιτζάμπ, σημαίες με το Λιοντάρι και τον Ήλιο, συνθήματα κατά του θεοκρατικού καθεστώτος.

Δεν πρόκειται για ένα ακόμη στιγμιότυπο κοινωνικής έντασης. Πρόκειται για σύγκρουση ταυτότητας, μνήμης και εξουσίας.

Οι διαδηλώσεις και η κοινωνική έκρηξη

Η σημερινή κρίση στο Ιράν δεν γεννήθηκε από το τίποτα.
Οικονομική ασφυξία, διεθνείς κυρώσεις, πληθωρισμός, ανεργία και περιορισμοί στην καθημερινή ζωή έχουν δημιουργήσει ένα εκρηκτικό υπόβαθρο. Όμως αυτό που βλέπουμε πλέον στους δρόμους ξεπερνά τα οικονομικά αιτήματα.

Οι διαδηλώσεις έχουν λάβει σαφή πολιτικό χαρακτήρα.
Αμφισβητείται ανοιχτά το θεοκρατικό σύστημα εξουσίας και η επιβολή του ως μοναδικής μορφής πολιτικής και κοινωνικής οργάνωσης.

Το Λιοντάρι και ο Ήλιος – ένα σύμβολο που επιστρέφει

Ιδιαίτερη σημασία έχει η επανεμφάνιση της παλαιάς ιρανικής σημαίας με το Λιοντάρι και τον Ήλιο.
Δεν πρόκειται για απλή νοσταλγία.

Το σύμβολο αυτό εκπροσωπεί:

• την προϊσλαμική και εθνική συνέχεια της Περσίας,

• την κοσμική ταυτότητα του κράτους,

• την ιστορική μνήμη ενός λαού που δεν ξεκινά το 1979.

Γι’ αυτό και ενοχλεί βαθιά το σημερινό καθεστώς. Δεν αμφισβητεί απλώς μια κυβέρνηση· αμφισβητεί το ίδιο το αφήγημα πάνω στο οποίο στηρίζεται η εξουσία.

Ο Σάχης στη συλλογική μνήμη

Η αναφορά στον Σάχη από μέρος των διαδηλωτών δεν πρέπει να διαβάζεται μονοδιάστατα.
Δεν είναι απαραίτητα εξιδανίκευση του παρελθόντος, αλλά σύγκριση με το παρόν.

Για πολλούς Ιρανούς, η περίοδος πριν την Ισλαμική Επανάσταση συμβολίζει:

• κοσμικό κράτος,

• μεγαλύτερη κοινωνική ελευθερία,

• επαφή με τον έξω κόσμο,

• εθνική αυτοσυνειδησία χωρίς θεοκρατική επιβολή.

Η Ιστορία, άλλωστε, σπάνια επιστρέφει με την ίδια μορφή. Επιστρέφει όμως ως σύμβολο και ερώτημα.

Οι γυναίκες στην πρώτη γραμμή

Καθοριστικό ρόλο στις εξελίξεις έχουν οι γυναίκες.
Η δημόσια παρουσία τους χωρίς χιτζάμπ δεν είναι απλώς κοινωνική πράξη· είναι πολιτική δήλωση.

Στην Περσία, όπως και σε πολλές ιστορικές καμπές, η γυναίκα μετατρέπεται σε φορέα αλλαγής.
Το σώμα, η εμφάνιση και η φωνή της γίνονται πεδίο σύγκρουσης ανάμεσα στην εξουσία και την κοινωνία.

Διεθνείς προεκτάσεις και γεωπολιτική ένταση

Οι εξελίξεις στο Ιράν δεν περιορίζονται στα σύνορά του.
Η περιοχή της Μέσης Ανατολής, οι σχέσεις με τη Δύση, η ενεργειακή ασφάλεια και οι ισορροπίες ισχύος επηρεάζονται άμεσα.

Γι’ αυτό και η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί με ανησυχία, ενώ οι δηλώσεις και οι δηλώσεις περί «παρέμβασης» αυξάνουν την ένταση.

Επίλογος – Όταν η Ιστορία επιστρέφει στους δρόμους

Η Περσία έχει δει αυτοκρατορίες να γεννιούνται και να καταρρέουν.
Έχει αντέξει κατακτήσεις, θρησκευτικές μεταβολές και πολιτικά πειράματα.

Σήμερα, στους δρόμους του Ιράν, δεν βλέπουμε μόνο διαδηλώσεις.
Βλέπουμε την Ιστορία σε κίνηση.

Γιατί η Ιστορία δεν είναι νεκρό γράμμα.
Γράφεται ξανά — κάθε φορά που ένας λαός θυμάται ποιος είναι.

✍️ Alexander-Hellas
Η Ιστορία δεν τελειώνει. Συνεχίζεται.