Δευτέρα 26 Οκτωβρίου 2026

Πριν από το ΟΧΙ – Πώς προετοιμάστηκε η Ελλάδα για τον πόλεμο:ΤΟ ΝΑΥΤΙΚΟ

 

Πριν από το ΟΧΙ – Πώς προετοιμάστηκε η Ελλάδα για τον πόλεμο:ΤΟ ΝΑΥΤΙΚΟ

Σειρά άρθρων: 28 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 1940 Από την προετοιμασία στο Έπος (7/10)

Του Νικόλαου Μενελάου
Τέως Προέδρου Σωματείου Ταχυδρόμων Νομού Αχαΐας

Η προετοιμασία του Βασιλικού Ναυτικού για τον πόλεμο

Όταν, τα ξημερώματα της 28ης Οκτωβρίου 1940, η Ελλάδα βρέθηκε αντιμέτωπη με την ιταλική επίθεση, το Βασιλικό Ναυτικό κλήθηκε να αντιμετωπίσει έναν αντίπαλο που υπερείχε συντριπτικά σε αριθμούς, εκτόπισμα και σύγχρονα πολεμικά μέσα. Η Regia Marina συγκαταλεγόταν στις ισχυρότερες ναυτικές δυνάμεις της εποχής, ενώ ο ελληνικός Στόλος διέθετε περιορισμένους οικονομικούς πόρους και αρκετές μονάδες μεγάλης ήδη ηλικίας.

Η ελληνική προετοιμασία, επομένως, δεν μπορούσε να στηριχθεί σε έναν εξοπλιστικό ανταγωνισμό με την Ιταλία. Στηρίχθηκε κυρίως στην αξιοποίηση και συντήρηση των υπαρχόντων πλοίων, στην απόκτηση ορισμένων νέων μονάδων, στην ενίσχυση των πυρομαχικών, των τορπιλών και των ναρκών, στην οργάνωση της παράκτιας άμυνας και των ναρκοπεδίων, στην κατασκευή ανθυποβρυχιακών φραγμάτων, στην προετοιμασία των ναυτικών βάσεων και στην εκπαίδευση του προσωπικού.

Πίσω από τα πολεμικά πλοία βρισκόταν ένα ολόκληρο σύστημα που έπρεπε να είναι έτοιμο να λειτουργήσει από την πρώτη ημέρα: ο Ναύσταθμος Σαλαμίνας, τα συνεργεία και οι αποθήκες, τα παράκτια οχυρά, οι Ναυτικές Αμυντικές Περιοχές, τα βοηθητικά και επιταγμένα πλοία, τα πλωτά νοσοκομεία και οι υπηρεσίες ανεφοδιασμού.

8 σπάνιες ιστορικές εικόνες από την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης, το 1912

 

Photo του Haworth Woodley/Μουσείο Φωτογραφίας Χρήστος Καλεμκερής 

Ένα ταξίδι στο χρόνο, μέσα από τις φωτογραφίες του Μουσείου Φωτογραφίας Χρήστου Καλεμκερή  

Λίγο -πολύ όλοι οι Θεσσαλονικείς, όταν μιλάμε για την απελευθέρωση της πόλης το 1912 από τους Τούρκους, φέρνουμε στο μυαλό μας τις φωτογραφίες όπου ο βασιλιάς Γεώργιος και ο διάδοχος και αρχηγός του στρατεύματος, Κωνσταντίνος, παρελαύνουν έφιπποι τους δρόμους της πόλης, για να επικυρώσουν συμβολικά την απελευθέρωσή της. Αυτό που οι περισσότεροι αγνοούμε είναι η ιστορία αυτών των φωτογραφιών.

Αυτές λοιπόν τις διάσημες φωτογραφίες τις έβγαλε ο Haworth Woodlley, πρώην αξιωματικός του βρετανικού στρατού και ανταποκριτής του πρακτορείου Central News Agency, με έδρα το Λονδίνο. Ο Haworth Woodlley κάλυψε φωτογραφικά τον Α΄ Βαλκανικό πόλεμο, ξεκινώντας από την έναρξη του πολέμου στις 6 Οκτωβρίου 1912, έως και την κατάληψη των Ιωαννίνων στις 21 Φεβρουαρίου 1913.

«Η ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 26 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 1912»


ΕΠΕΤΕΙΑΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ
Ιωάννης Δ. Κακουδάκης
Αντιστράτηγος ε. α.
Επίτιμος Α΄ Υπαρχηγός ΓΕΣ,
πρώην Διευθυντής της Διεύθυνσης Ιστορίας Στρατού του ΓΕΣ
και Πρόεδρος της Ελληνικής Επιτροπής Στρατιωτικής Ιστορίας του ΓΕΕΘΑ

«Η ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 26 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 1912»

Οι Βαλκανικοί Πόλεμοι 1912-1913 αποτελούν μια κορυφαία περίοδο της εθνικής μας πορείας,
σηματοδοτώντας το τέλος μιας μακραίωνης συμβίωσης των λαών της Βαλκανικής Χερσονήσου και τον διπλασιασμό της Ελλάδας σε έκταση και πληθυσμό. Έλαβαν μέρος τα χριστιανικά κράτη της Βαλκανικής Χερσονήσου, Ελλάδα, Σερβία, Βουλγαρία και Μαυροβούνιο εναντίον της Τουρκίας για την απελευθέρωση των υπόδουλων ομοεθνών τους.
Οι βαλκανικές χώρες δεν είχαν εκπονήσει κοινό σχέδιο επιχειρήσεων, ίσως, λόγω της αντίθε-
σης των βλέψεων και των επιδιώξεών τους. Απλώς, υπήρχε κοινός παρονομαστής, γιατί ενεργούσαν ταυτόχρονα και από διαφορετικές περιοχές εναντίον κοινού εχθρού. Έτσι, οι Βούλγαροι επιτέθηκαν προς Ανατ. Θράκη, οι Σέρβοι προς Σκόπια – Μοναστήρι,