Σειρά άρθρων: 28 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 1940 Από την προετοιμασία στο Έπος (1/10)
Του Νικόλαου Μενελάου
Τέως Προέδρου Σωματείου Ταχυδρόμων Νομού Αχαΐας
Η ιστορία του Γεωργίου Β΄ είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με μία από τις πιο ταραγμένες περιόδους της νεότερης Ελλάδας.
Ανέβηκε δύο φορές στον ελληνικό θρόνο, έζησε δύο φορές μακριά από τη χώρα και βρέθηκε επικεφαλής του ελληνικού κράτους όταν η Ελλάδα εισήλθε στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Ήταν βασιλιάς όταν η χώρα απέρριψε το ιταλικό τελεσίγραφο.
Ήταν βασιλιάς όταν ο Ελληνικός Στρατός απέκρουσε την ιταλική εισβολή και πέρασε στην αντεπίθεση.
Ήταν ακόμη στην Ελλάδα όταν, τον Απρίλιο του 1941, η ναζιστική Γερμανία επιτέθηκε στη χώρα.
Και όταν χάθηκε η ηπειρωτική Ελλάδα, πέρασε στην Κρήτη, όπου τον βρήκε η γερμανική αεραπόβαση της 20ής Μαΐου 1941.
Από εκεί άρχισε μια δραματική πορεία μέσα από τα Λευκά Όρη προς τη νότια ακτή του νησιού και κατόπιν προς την Αίγυπτο.
Ο πόλεμος για τον Γεώργιο Β΄ δεν τελείωσε με την κατάληψη της Ελλάδας.
Συνεχίστηκε στην εξορία μέχρι την απελευθέρωση.
Από τη γέννηση στον ελληνικό θρόνο
Ο Γεώργιος γεννήθηκε στην Αθήνα στις 20 Ιουλίου 1890. Ήταν ο πρωτότοκος γιος του μετέπειτα βασιλιά Κωνσταντίνου Α΄ και της πριγκίπισσας Σοφίας της Πρωσίας.
Ακολούθησε στρατιωτική εκπαίδευση και υπηρέτησε στον Ελληνικό Στρατό. Έζησε από κοντά τους Βαλκανικούς Πολέμους και στη συνέχεια τις μεγάλες πολιτικές αναταράξεις που σημάδεψαν την Ελλάδα κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και τον Εθνικό Διχασμό.
Μετά την Μικρασιατική Καταστροφή και την αποχώρηση του Κωνσταντίνου Α΄, ο Γεώργιος ανέβηκε για πρώτη φορά στον θρόνο τον Σεπτέμβριο του 1922.
Η πρώτη βασιλεία του αποδείχθηκε σύντομη.
Τον Δεκέμβριο του 1923 έφυγε από την Ελλάδα και το 1924 η μοναρχία καταργήθηκε.
Για περισσότερο από μία δεκαετία έζησε στο εξωτερικό.
Η επιστροφή του 1935
Ο Γεώργιος Β΄ επέστρεψε στον ελληνικό θρόνο το 1935, σε μια Ελλάδα που εξακολουθούσε να βιώνει έντονες πολιτικές αναταράξεις.
Τον Απρίλιο του 1936 διόρισε πρωθυπουργό τον Ιωάννη Μεταξά. Λίγους μήνες αργότερα, στις 4 Αυγούστου, εγκαθιδρύθηκε το αυταρχικό καθεστώς της 4ης Αυγούστου, με τη στήριξη του βασιλιά.
Η περίοδος αυτή αποτελεί ξεχωριστό και μεγάλο κεφάλαιο της ελληνικής πολιτικής ιστορίας. Για τη δική μας αφήγηση έχει ιδιαίτερη σημασία κυρίως επειδή αυτή ήταν η πολιτική και στρατιωτική ηγεσία που θα βρισκόταν στην εξουσία όταν, τέσσερα χρόνια αργότερα, ο πόλεμος θα έφθανε στην Ελλάδα.
Στην Ευρώπη, στο μεταξύ, οι εξελίξεις ήταν καταιγιστικές.
Ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος είχε αρχίσει και μέχρι το καλοκαίρι του 1940 η Γερμανία είχε κυριαρχήσει σε μεγάλο μέρος της ευρωπαϊκής ηπείρου.
Η Ελλάδα προσπαθούσε να μείνει έξω από τη σύγκρουση.
Δεν θα τα κατάφερνε.
28 Οκτωβρίου 1940 – Ο Βασιλιάς στον πόλεμο
Τα ξημερώματα της 28ης Οκτωβρίου 1940, ο Ιταλός πρεσβευτής Εμανουέλε Γκράτσι παρέδωσε στον Ιωάννη Μεταξά το ιταλικό τελεσίγραφο.
Η απόρριψή του σήμαινε πόλεμο.
Την ίδια ημέρα ο Γεώργιος Β΄ απηύθυνε διάγγελμα προς τον ελληνικό λαό.
Δεν ήταν το σύντομο μήνυμα που πολλές φορές αναπαράγεται μεταγενέστερα. Το πραγματικό διάγγελμα σώζεται και αποτελεί ένα από τα επίσημα κείμενα της πρώτης ημέρας του πολέμου.
Ο βασιλιάς καλούσε κάθε Έλληνα και κάθε Ελληνίδα να εκπληρώσει το καθήκον του και έκλεινε με τη φράση:
«…μέχρι της τελικής νίκης.»
Το πλήρες διάγγελμα φέρει ημερομηνία 28 Οκτωβρίου 1940 και υπογραφή «Γεώργιος Β΄».
Η Ελλάδα είχε πλέον εισέλθει στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Το πλήρες διάγγελμα, μαζί με τα επίσημα κείμενα της ιστορικής εκείνης ημέρας, θα παρουσιαστεί στο άρθρο του αφιερώματός μας για την 28η Οκτωβρίου 1940 με τίτλο «Η νύχτα του ΟΧΙ – Γκράτσι, Μεταξάς, τελεσίγραφο, Υπουργικό Συμβούλιο και διαγγέλματα».
Από την άμυνα στην αντεπίθεση
 |
| Ιανουάριος 1941.
Συνεδρίαση του Ελληνοβρετανικού Πολεμικού Συμβουλίου. Από αριστερά: M. D.
Gambier-Parry, Ιωάννης Μεταξάς, Γεώργιος Β΄, J. H. D'Albiac και Αλέξανδρος
Παπάγος. Πηγή: Australian War Memorial. |
Οι επόμενοι μήνες ανέτρεψαν τις ιταλικές προσδοκίες.
Η ιταλική εισβολή αποκρούστηκε και ο Ελληνικός Στρατός πέρασε στην αντεπίθεση, μεταφέροντας τις επιχειρήσεις στο έδαφος της Αλβανίας.
Ο Γεώργιος παρέμενε αρχηγός του κράτους, ενώ την ανώτατη στρατιωτική διεύθυνση του αγώνα είχε ο Αρχιστράτηγος Αλέξανδρος Παπάγος.
 |
| Ο βασιλιάς Γεώργιος Β΄ γευματίζει λιτά, καθισμένος σε έναν βράχο, κατά την επίσκεψή του στους Έλληνες στρατιώτες στην περιοχή της Κλεισούρας, στη διάρκεια του Ελληνοϊταλικού Πολέμου 1940–1941. |
Στις 29 Ιανουαρίου 1941, όμως, πέθανε αιφνιδίως ο Ιωάννης Μεταξάς.
Τον διαδέχθηκε στην πρωθυπουργία ο Αλέξανδρος Κορυζής.
Η Ελλάδα εξακολουθούσε να πολεμά τους Ιταλούς, αλλά ένας ακόμη ισχυρότερος αντίπαλος ετοιμαζόταν να εισέλθει στον πόλεμο.
6 Απριλίου 1941 – Η Γερμανία επιτίθεται
 |
| Αθήνα, 25 Μαρτίου 1941. Ο
βασιλιάς Γεώργιος Β΄ κατά τους εορτασμούς της εθνικής επετείου, μόλις δώδεκα
ημέρες πριν από τη γερμανική εισβολή στην Ελλάδα, στις 6 Απριλίου 1941. Πηγή: Australian War Memorial. |
Τα ξημερώματα της 6ης Απριλίου 1941, οι γερμανικές δυνάμεις επιτέθηκαν στην Ελλάδα.
Η χώρα που πολεμούσε ήδη από τον Οκτώβριο εναντίον της Ιταλίας βρέθηκε τώρα αντιμέτωπη και με τη στρατιωτική μηχανή της ναζιστικής Γερμανίας.
Η απόφαση ήταν να συνεχιστεί η αντίσταση.
Ο Γεώργιος απηύθυνε νέο διάγγελμα προς τον ελληνικό λαό την ημέρα της γερμανικής επίθεσης.
Η στρατηγική κατάσταση, όμως, επιδεινώθηκε ταχύτατα. Οι γερμανικές δυνάμεις προωθούνταν προς το εσωτερικό της χώρας, ενώ οι βρετανικές και κοινοπολιτειακές δυνάμεις που είχαν φθάσει για να ενισχύσουν την Ελλάδα υποχωρούσαν προς τον νότο.
Στις 18 Απριλίου ο πρωθυπουργός Αλέξανδρος Κορυζής πέθανε στην Αθήνα.
Λίγες ημέρες αργότερα σχηματίστηκε κυβέρνηση υπό τον Εμμανουήλ Τσουδερό.
Η Αθήνα δεν μπορούσε πλέον να παραμείνει έδρα της κυβέρνησης.
Υπήρχε όμως ακόμη ελεύθερο ελληνικό έδαφος.
Η Κρήτη.
Ο Βασιλιάς στην Κρήτη
Στις 23 Απριλίου 1941, ο Γεώργιος Β΄ και η κυβέρνηση Τσουδερού εγκατέλειψαν την ηπειρωτική Ελλάδα και πέρασαν στην Κρήτη.
Η παρουσία του βασιλιά και της νόμιμης ελληνικής κυβέρνησης στο νησί είχε ιδιαίτερη συμβολική και πολιτική σημασία: όσο η Κρήτη παρέμενε ελεύθερη, η ελληνική κρατική ηγεσία εξακολουθούσε να βρίσκεται σε ελληνικό έδαφος.
Ο Γεώργιος γνώριζε ότι η γερμανική επίθεση στην Κρήτη πλησίαζε.
Μάλιστα, σύμφωνα με την επίσημη νεοζηλανδική ιστορία της Μάχης της Κρήτης, ο ίδιος θεωρούσε προτιμότερο να αποχωρήσει πριν αρχίσει η επίθεση, ώστε η αναχώρησή του να μη φανεί ως φυγή. Ο διοικητής των συμμαχικών δυνάμεων στην Κρήτη, στρατηγός Bernard Freyberg, συμφωνούσε. Το βρετανικό Foreign Office, όμως, θεωρούσε ότι η πρόωρη αναχώρηση του βασιλιά θα είχε αρνητικό πολιτικό αντίκτυπο. Έτσι παρέμεινε.
Και στις 20 Μαΐου 1941, η επίθεση άρχισε.,
Ο Γεώργιος βλέπει τους Γερμανούς αλεξιπτωτιστές
Μέχρι τις 19 Μαΐου ο βασιλιάς έμενε σε κατοικία κοντά στη Σούδα.
Την παραμονή της εισβολής μετακινήθηκε σε άλλη κατοικία κοντά στα Περιβόλια, συνοδευόμενος από Έλληνες χωροφύλακες και άνδρες του 18ου Τάγματος Νεοζηλανδών, υπό τον ανθυπολοχαγό W. H. Ryan.
Η μετακίνηση αποδείχθηκε σωτήρια.
Το πρωί της 20ής Μαΐου, γερμανικά μεταγωγικά αεροσκάφη εμφανίστηκαν στον κρητικό ουρανό.
Άρχισε η μεγαλύτερη έως τότε αεραποβατική επιχείρηση του πολέμου.
Ο ίδιος ο Γεώργιος παρακολουθούσε από το σημείο όπου βρισκόταν τα γερμανικά αεροσκάφη να ρίχνουν αλεξιπτωτιστές, ενώ γερμανικές δυνάμεις έπεσαν και κοντά στην προηγούμενη κατοικία του.
Ο βασιλιάς βρισκόταν πλέον μέσα στη ζώνη των επιχειρήσεων.
Η απομάκρυνσή του έγινε επιτακτική.
Η δραματική διαφυγή μέσα από τα λευκά όρη
Ο Γεώργιος Β΄, ο πρωθυπουργός Εμμανουήλ Τσουδερός και η συνοδεία τους άρχισαν μια δύσκολη πορεία προς τη νότια Κρήτη.
Μαζί τους βρίσκονταν οι Νεοζηλανδοί στρατιώτες του W. H. Ryan.
Δεν επρόκειτο για οργανωμένη βασιλική μετακίνηση.
Ήταν μια πραγματική διαφυγή μέσα σε εμπόλεμη περιοχή.
Η ομάδα πέρασε από το Θέρισο και συνέχισε προς τα Λευκά Όρη. Η ανάβαση ήταν δύσκολη και η πορεία πραγματοποιούνταν ενώ γερμανικά αεροσκάφη πετούσαν πάνω από την περιοχή.
Υπάρχει μάλιστα μια χαρακτηριστική λεπτομέρεια.
Ο Γεώργιος είχε ξεκινήσει φορώντας στρατιωτική στολή με διακριτικά και παράσημα, γεγονός που τον έκανε ιδιαίτερα ευδιάκριτο. Οι συνοδοί του τελικά τον έπεισαν να αλλάξει ενδυμασία.
Μία νύχτα η ομάδα αναγκάστηκε να κοιμηθεί πάνω από τη γραμμή του χιονιού στα Λευκά Όρη. Οι Νεοζηλανδοί είχαν φύγει τόσο βιαστικά ώστε δεν είχαν προλάβει να πάρουν μαζί τους ούτε κουβέρτες ούτε κατάλληλο εξοπλισμό.
Την επόμενη ημέρα συνέχισαν προς τη Σαμαριά και από εκεί προς την Αγία Ρουμέλη.
Στις 22 Μαΐου 1941 έφθασαν στη νότια ακτή.
Εκεί επιβιβάστηκαν στο βρετανικό αντιτορπιλικό HMS Decoy.
Προορισμός: Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου.
Ο βασιλιάς είχε εγκαταλείψει την Κρήτη.
Η μάχη, όμως, συνεχιζόταν.
Θα τελείωνε την 1η Ιουνίου 1941 με την κατάληψη του νησιού από τους Γερμανούς, έπειτα από σκληρές μάχες και βαριές απώλειες και για τις δύο πλευρές.
Η φωνή ενός ανθρώπου που ήταν εκεί
 |
Πηγή: National Library of New Zealand, DA-01158-F.
Η διαφυγή του Γεωργίου από την Κρήτη δεν σώζεται μόνο στις γραπτές πηγές.
Ο Winton H. Ryan, ο Νεοζηλανδός αξιωματικός του οποίου οι άνδρες συνόδευσαν τη βασιλική ομάδα, άφησε τη δική του μαρτυρία.
Σώζεται μάλιστα κινηματογραφικό υλικό εποχής στο οποίο ο Ryan περιγράφει την τριήμερη πορεία μέσα από τα κρητικά βουνά προς την Αγία Ρουμέλη και την τελική διαφυγή προς την Αίγυπτο.
Σώζονται επίσης φωτογραφίες του 1941 από το Κάιρο, όπου ο Γεώργιος συναντά ξανά τον Ryan και μέλη της νεοζηλανδικής συνοδείας που τον είχαν οδηγήσει μέσα από τα Λευκά Όρη.
Ο Βασιλιάς στην εξορία
 |
Πηγή: Imperial War Museums, Air Ministry Second World War Official Collection, CM 2758.
Η απώλεια της Κρήτης δεν σήμαινε το τέλος της συμμετοχής της Ελλάδας στον πόλεμο.
Ο Γεώργιος Β΄ και η ελληνική κυβέρνηση συνέχισαν τη δράση τους στο πλευρό των Συμμάχων, ενώ ελληνικές ένοπλες δυνάμεις ανασυγκροτήθηκαν εκτός της κατεχόμενης χώρας.
Για τον Γεώργιο άρχιζε μια δεύτερη περίοδος εξορίας.
Αίγυπτος και στη συνέχεια Λονδίνο αποτέλεσαν βασικούς σταθμούς της πολεμικής του διαδρομής.
Από εκεί διατήρησε επαφές με τις κυβερνήσεις των Συμμάχων και επιχείρησε να προωθήσει ελληνικά ζητήματα.
Ένα από τα σημαντικότερα τεκμήρια αυτής της δράσης αφορά όχι τις στρατιωτικές επιχειρήσεις, αλλά τον δοκιμαζόμενο πληθυσμό της κατεχόμενης Ελλάδας.
Η έκκληση στον Ρούζβελτ για την πείνα στην Ελλάδα
Τον χειμώνα του 1941–1942 η κατεχόμενη Ελλάδα βίωνε έναν καταστροφικό λιμό.
Στις 6 Φεβρουαρίου 1942, από το Λονδίνο, ο Γεώργιος Β΄ απηύθυνε προσωπική επιστολή στον πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών Franklin D. Roosevelt.
Ζητούσε αμερικανική παρέμβαση για την αποστολή τροφίμων στην Ελλάδα.
Στην επιστολή προειδοποιούσε ότι, χωρίς άμεση βοήθεια, χιλιάδες ακόμη Έλληνες κινδύνευαν να πεθάνουν από την πείνα και πρότεινε τη μεταφορά τροφίμων από τη Μέση Ανατολή, ιδιαίτερα μέσω Τουρκίας, με τη συνδρομή του Διεθνούς Ερυθρού Σταυρού.
Ήταν μια συγκεκριμένη διπλωματική παρέμβαση του εξόριστου βασιλιά για τον πληθυσμό της κατεχόμενης χώρας.
Τον Ιούνιο του ίδιου έτους ο Γεώργιος, συνοδευόμενος από τον πρωθυπουργό Εμμανουήλ Τσουδερό, επισκέφθηκε και τις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου είχε επαφές με την αμερικανική ηγεσία. Τα επίσημα αμερικανικά διπλωματικά αρχεία καταγράφουν την άφιξή του στην Ουάσιγκτον στις 10 Ιουνίου 1942.
Ο πόλεμος συνεχιζόταν.
Και μαζί του συνεχιζόταν η ελληνική παρουσία στο συμμαχικό στρατόπεδο.
Προς την απελευθέρωση
Όσο πλησίαζε η ήττα του Άξονα, ένα διαφορετικό ζήτημα ερχόταν πλέον στο προσκήνιο:
Τι θα συνέβαινε στην Ελλάδα μετά την απελευθέρωση;
Το θέμα της επιστροφής του Γεωργίου Β΄ είχε γίνει αντικείμενο έντονων πολιτικών συζητήσεων τόσο στο εσωτερικό όσο και μεταξύ της εξόριστης ελληνικής κυβέρνησης και των Συμμάχων.
Δεν θα επεκταθούμε εδώ στις μεγάλες πολιτικές αντιπαραθέσεις της εποχής, οι οποίες αποτελούν ξεχωριστό κεφάλαιο της ελληνικής ιστορίας.
Για τη βιογραφία του Γεωργίου, όμως, το αποτέλεσμα έχει σημασία:
Όταν η Αθήνα απελευθερώθηκε τον Οκτώβριο του 1944, ο βασιλιάς δεν επέστρεψε μαζί με την ελληνική κυβέρνηση.
Παρέμεινε στο εξωτερικό.
Και στα τέλη Δεκεμβρίου του 1944 αποδέχθηκε τον διορισμό ως Αντιβασιλέα του Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος Δαμασκηνού.
Έτσι, ο άνθρωπος που βρισκόταν στην Αθήνα όταν η Ελλάδα μπήκε στον πόλεμο τον Οκτώβριο του 1940, και στην Κρήτη όταν άρχισε η γερμανική αεραπόβαση τον Μάιο του 1941, παρέμενε εκτός της χώρας όταν τελείωνε ο πόλεμος στην Ευρώπη το 1945.
Η Επιστροφή και το τέλος
Το ζήτημα της μοναρχίας παρέμεινε ανοικτό και μετά το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.
Το 1946 πραγματοποιήθηκε δημοψήφισμα για την επιστροφή του βασιλιά.
Μετά το αποτέλεσμα, ο Γεώργιος Β΄ επέστρεψε στην Ελλάδα τον Σεπτέμβριο του 1946.
Η τρίτη παρουσία του στη χώρα ως βασιλιάς επρόκειτο να είναι σύντομη.
Στις 1 Απριλίου 1947, ο Γεώργιος Β΄ πέθανε στην Αθήνα σε ηλικία 56 ετών.
Τον διαδέχθηκε στον θρόνο ο αδελφός του, Παύλος.
Γεώργιος Β΄Ενας βασιλιάς σε πόλεμο
Η βασιλεία του Γεωργίου Β΄ πέρασε μέσα από εξορίες, επιστροφές, πολιτικές κρίσεις και δύο παγκόσμιους πολέμους.
Για την ιστορία του 1940–1945, όμως, η διαδρομή του είναι συγκεκριμένη.
Στις 28 Οκτωβρίου 1940 ήταν στην Αθήνα όταν η Ελλάδα εισήλθε στον πόλεμο.
Τον Απρίλιο του 1941 παρέμεινε επικεφαλής του κράτους όταν η χώρα δέχθηκε και τη γερμανική εισβολή.
Τον Μάιο του 1941 βρέθηκε στην Κρήτη, μέσα στη γερμανική αεραπόβαση, και διέφυγε πεζός μέσα από τα Λευκά Όρη προς την Αγία Ρουμέλη.
Και από την εξορία συνέχισε να εκπροσωπεί το ελληνικό κράτος στο συμμαχικό στρατόπεδο μέχρι την απελευθέρωση.
Η πορεία του δεν μπορεί να απομονωθεί από τις μεγάλες πολιτικές αντιπαραθέσεις της εποχής.
Μπορεί όμως να ιδωθεί μέσα από ένα αδιαμφισβήτητο ιστορικό γεγονός:
Όταν η Ελλάδα μπήκε στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, ο
Γεώργιος Β΄ ήταν ο βασιλιάς της.
Και όταν χάθηκε και το τελευταίο ελεύθερο ελληνικό έδαφος, ο πόλεμος για το
ελληνικό κράτος συνεχίστηκε από την εξορία.
ΣΤΟ ΕΠΟΜΕΝΟ: ΙΩΑΝΝΗΣ ΜΕΤΑΞΑΣ Ο ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ ΤΗΝ ΩΡΑ ΤΟΥ ΟΧΙ
ΠΗΓΕΣ – ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
• D. M.
Davin, Crete, Official History of New Zealand in the Second World War
1939–45, War History Branch, Department of Internal Affairs, Wellington, 1953.
Ιδιαίτερα το Appendix II, The King of Greece
and the Battle for Crete, για την παρουσία του Γεωργίου Β΄ στην Κρήτη και
τη διαφυγή του μέσα από τα Λευκά Όρη. Το NZ History αναπαράγει το σχετικό τμήμα
της επίσημης ιστορίας και καταγράφει τη διαδρομή Θέρισο–Λευκά Όρη–Σαμαριά–Αγία
Ρουμέλη και την επιβίβαση στο HMS Decoy. NZ History
NZ History – King George
II: The Battle for Crete
**• Archives New Zealand
/ Manatū Taonga – Ministry for Culture and Heritage, New Zealanders rescue
King of Greece – Return From Crete (1941).**
Ιστορικό κινηματογραφικό τεκμήριο με τη μαρτυρία
του W. H. Ryan για τη συνοδεία του βασιλιά κατά τη διαφυγή από την Κρήτη. NZ History
NZ History – New
Zealanders rescue King of Greece
•
National Library of New Zealand – Alexander Turnbull Library.
Φωτογραφικό αρχείο σχετικά με τον Γεώργιο Β΄ και
τους Νεοζηλανδούς στρατιώτες που αποτέλεσαν τη συνοδεία του κατά την εκκένωση
της Κρήτης. Η συλλογή περιλαμβάνει και φωτογραφίες της μεταγενέστερης
συνάντησης του βασιλιά με τον W. H. Ryan στο Κάιρο. Εθνική Βιβλιοθήκη Νέας Ζηλανδίας
National Library of New
Zealand – George II, King of the Hellenes
• U.S.
Department of State, Office of the Historian, Foreign Relations of the
United States, Diplomatic Papers, 1942, Europe, Volume II.
Περιλαμβάνει την επιστολή του Γεωργίου Β΄ προς
τον Franklin D. Roosevelt της 6ης Φεβρουαρίου 1942 σχετικά με την επισιτιστική
κρίση στην κατεχόμενη Ελλάδα. Ιστορία Υπουργείου Εξωτερικών
FRUS 1942 – Greece and
wartime relief
• U.S.
Department of State, Office of the Historian, Visit of King George II to the
United States, 1942.
Διπλωματικά έγγραφα για την επίσκεψη του Γεωργίου
Β΄ στις Ηνωμένες Πολιτείες και την άφιξή του στην Ουάσιγκτον, μαζί με τον
πρωθυπουργό Εμμανουήλ Τσουδερό, στις 10 Ιουνίου 1942. Ιστορία Υπουργείου Εξωτερικών
FRUS – Visit of King
George II to the United States
• U.S.
Department of State, Office of the Historian, Foreign Relations of the
United States, 1946, The Near East and Africa, Volume VII.
Διπλωματικά τεκμήρια για το ζήτημα της επιστροφής
του Γεωργίου Β΄, την Αντιβασιλεία και τις πολιτικές εξελίξεις που οδήγησαν στην
επιστροφή του στην Ελλάδα το 1946. Ιστορία Υπουργείου Εξωτερικών
FRUS 1946 – Greece and
George II
•
Australian War Memorial – Photographic Collection.
Φωτογραφικό υλικό από την Ελλάδα του 1941, μεταξύ
άλλων από το Ελληνοβρετανικό Πολεμικό Συμβούλιο και την παρουσία του Γεωργίου
Β΄ κατά την περίοδο του ελληνοϊταλικού πολέμου.
•
Imperial War Museums – Air Ministry Second World War Official Collection.
Φωτογραφικό υλικό για τη δράση του Γεωργίου Β΄
στη Μέση Ανατολή και την παρουσία του κοντά στις ελληνικές δυνάμεις που
συνέχισαν τον πόλεμο στο πλευρό των Συμμάχων.
• Enciclopedia
Treccani – “Giorgio II, re di Grecia”, Dizionario di Storia / Enciclopedia
Italiana.
Βιογραφικά στοιχεία για τον Γεώργιο Β΄, την πρώτη βασιλεία, την
απομάκρυνσή του, την επιστροφή του το 1935, την περίοδο Μεταξά, την εξορία και
την επιστροφή του το 1946.
Treccani
– Giorgio II, re di Grecia
• Βικιθήκη – «Διάγγελμα του Βασιλιά Γεωργίου Β΄ προς τον
ελληνικό λαό (28-10-1940)».
Το πλήρες κείμενο του διαγγέλματος της ημέρας εισόδου της Ελλάδας στον πόλεμο.
Διάγγελμα
της 28ης Οκτωβρίου 1940
• Βικιθήκη – «Διάγγελμα Γεωργίου Β΄ της Ελλάδας – 6 Απριλίου
1941».
Το πλήρες διάγγελμα του βασιλιά μετά τη γερμανική επίθεση.
Διάγγελμα
της 6ης Απριλίου 1941
Alexander-Hellas
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου