Του Νικόλαου Μενελάου
Τέως Προέδρου Σωματείου Ταχυδρόμων Νομού Αχαΐας
Η πρώτη μεγάλη νίκη του Ελληνισμού στον πόλεμο
Υπάρχουν στιγμές στην Ιστορία που δεν γράφονται μόνο σε βιβλία·
γράφονται στη μνήμη ενός λαού.
Μια τέτοια στιγμή ήταν η 22α Νοεμβρίου 1940, όταν η Κορυτσά — η πρώτη μεγάλη πόλη των Βαλκανίων που απελευθερώθηκε στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο — υποδέχθηκε τον ελληνικό στρατό ως λυτρωτή.
Δεν ήταν απλώς μια στρατιωτική επιτυχία.
Ήταν η μετάβαση από την άμυνα στο έπος.
Πριν από τη μάχη – Η ελληνική αντεπίθεση ανατρέπει τα δεδομένα
Μετά το θρυλικό “ΟΧΙ”, ο ελληνικός στρατός όχι μόνο απέκρουσε την ιταλική εισβολή, αλλά πέρασε γρήγορα σε αποφασιστική αντεπίθεση.
Ο Στρατηγός Αλέξανδρος Παπάγος, εκτιμώντας τη ραγδαία πτώση του ιταλικού ηθικού, σχεδίασε την προώθηση προς το σημαντικότερο ιταλικό κέντρο της περιοχής:
την Κορυτσά.
Η Ι Μεραρχία, η ΙΙΙ Μεραρχία και η Μεραρχία Ιππικού, μέσα από χαράδρες, χιόνια και κακοκαιρία, κινήθηκαν με την ψυχή ενός λαού που γνώριζε πως πολεμά “υπέρ πάντων”.
Κάθε ύψωμα κερδιζόταν με μάχη σώμα με σώμα.
Κάθε χιλιόμετρο πορείας ήταν μια μικρή οδύσσεια.
Όμως η ελληνική ορμή δεν έσβηνε.
Η Μάχη για την Κορυτσά – Οι αετοί της Πίνδου χτυπούν
Η περιοχή γύρω από την πόλη — τα υψώματα Μοράβα και Μάλι Κιόϊ — είχε οχυρωθεί από τους Ιταλούς με ιδιαίτερη επιμέλεια.
Αλλά οι ελληνικές μονάδες είχαν κάτι που δεν μπαίνει σε κάρτες επιχειρήσεων:
πίστη και πείσμα.
Οι μάχες ήταν συνεχείς. Χιόνι, παγωνιά, σκοτάδι· κι όμως ο ελληνικός στρατός προχωρούσε.
Μαρτυρίες αναφέρουν στρατιώτες που ανέβαιναν παγωμένα πρανή με τα χέρια γυμνά, λοχίες που οδηγούσαν τους άνδρες τους στο μέτωπο με ψαλμωδίες, και αξιωματικούς που πολεμούσαν πλάι στους οπλίτες.
Στις 21 Νοεμβρίου, η αντίσταση των Ιταλών άρχισε να καταρρέει.
Τα ελληνικά τμήματα κύκλωσαν την πόλη και ανάγκασαν τους Ιταλούς σε άτακτη υποχώρηση.
Τις πρωινές ώρες της 22ας Νοεμβρίου 1940, ο ελληνικός στρατός μπήκε θριαμβευτής στην Κορυτσά.
Ήταν η πρώτη μεγάλη επιθετική νίκη των Συμμάχων στον πόλεμο.
Μετά την απελευθέρωση – Η υποδοχή μιας πόλης που περίμενε χρόνια
Η Κορυτσά υποκλίνεται στους απελευθερωτές της – Μια εικόνα που συμβολίζει το Έπος του ’40.
Η στιγμή της εισόδου έμεινε ιστορική — όχι μόνο για τη στρατιωτική της σημασία, αλλά για τον ανθρώπινο παλμό της.
Οι Κορυτσαίοι, Έλληνες στην πλειονότητά τους, βγήκαν στους δρόμους με δάκρυα, λουλούδια και σημαίες που είχαν κρυμμένες για δεκαετίες.
Οι καμπάνες των εκκλησιών ήχησαν σαν να ξυπνούσαν μια πόλη που περίμενε την ελευθερία της.
Γυναίκες πρόσφεραν ψωμί και ελιές στους στρατιώτες.
Παιδιά έτρεχαν δίπλα στα άλογα της Μεραρχίας Ιππικού.
Ηλικιωμένοι έσκυβαν και φιλούσαν τα χέρια των φαντάρων.
Ήταν η λυτρωτική εικόνα μιας πόλης που επέστρεφε στην αγκαλιά της Πατρίδας.
Το μήνυμα της νίκης – Το Έπος είχε μόλις αρχίσει
Η απελευθέρωση της Κορυτσάς είχε τεράστια στρατηγική και συμβολική σημασία:
-
ανέτρεψε τον μύθο του “ανίκητου” ιταλικού στρατού,
-
εξύψωσε το ηθικό των Ελλήνων,
-
συγκλόνισε την Ευρώπη που έβλεπε τον Άξονα να υποχωρεί για πρώτη φορά,
-
άνοιξε τον δρόμο για τις επόμενες νίκες: Χειμάρρα, Αργυρόκαστρο, Κλεισούρα.
Ήταν η πρώτη από τις μεγάλες στιγμές του Ελληνοϊταλικού πολέμου, εκεί όπου η μικρή Ελλάδα απέδειξε ότι πολεμά “για του Χριστού την Πίστη την Αγία και της Πατρίδος την Ελευθερία”.
ΠΗΓΕΣ
-
Γενικό Επιτελείο Στρατού (ΓΕΣ) – Διεύθυνση Ιστορίας Στρατού (ΔΙΣ)
«Ο Ελληνικός Στρατός στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο (1940–1941)» – Επίσημη ιστορική έκδοση, τόμος Α΄.
(Έντυπη έκδοση ΓΕΣ) -
ΓΕΣ – ΔΙΣ
«Το Έπος του 1940» – Επίσημη μελέτη των επιχειρήσεων στην Ήπειρο και στη Βόρεια Ήπειρο.
(Έντυπη έκδοση ΓΕΣ) -
Αρχείο Πολεμικών Ανακοινωθέντων 1940–41
(Έντυπη και ψηφιακή συλλογή)
Ψηφιακό αρχείο:
https://www.greek-war-equipment.gr/polemika-anakoinothenta/ -
Συλλογή Φωτογραφιών Πολέμου 1940–41 – Υπηρεσία Στρατιωτικών Αρχείων
(Έντυπο και αρχειακό υλικό) -
Ιστορικά Αρχεία ΕΡΤ – Επίκαιρα Πολέμου 1940
Οπτικοακουστικό υλικό για την προέλαση και την απελευθέρωση της Κορυτσάς.
https://archive.ert.gr/ -
ΓΕΣ – Ιστορική Ψηφιακή Πύλη
Επίσημες μελέτες, ιστορικά έργα και ψηφιοποιημένα τεκμήρια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.
https://army.gr/el/history -
ΓΕΣ – Ψηφιακό Αρχείο Ιστορίας Στρατού
Ψηφιακές συλλογές, έγγραφα, χάρτες και φωτογραφικό υλικό.
https://digi-army.archive.gr/ -
Ημερολόγιο Ιωάννη Μεταξά (28/10–29/11/1940)
Ψηφιακή μορφή (επιλεγμένα αποσπάσματα):
https://www.metaxasproject.com/
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου