Σειρά άρθρων: 28 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 1940 Από την προετοιμασία στο Έπος (8/10)
Του Νικόλαου Μενελάου
Τέως Προέδρου Σωματείου Ταχυδρόμων Νομού Αχαΐας
Ο αθέατος
πόλεμος που είχε αρχίσει πολύ πριν ακουστεί το πρώτο «Αέρα!»
Τα ξημερώματα της 28ης Οκτωβρίου 1940, όταν ο
Ιταλός πρεσβευτής Εμανουέλε Γκράτσι έφθανε στην κατοικία του Ιωάννη Μεταξά στην
Κηφισιά για να του επιδώσει το ιταλικό τελεσίγραφο, ο πόλεμος που θα
ακολουθούσε δεν ήταν για την ελληνική ηγεσία ένας κεραυνός εν αιθρία.
Εδώ και περισσότερο από ενάμιση χρόνο, από την
ιταλική κατάληψη της Αλβανίας τον Απρίλιο του 1939, η Αθήνα παρακολουθούσε με
ολοένα μεγαλύτερη ανησυχία τις κινήσεις της Ρώμης. Διπλωμάτες, πρόξενοι,
στρατιωτικοί, αξιωματικοί των υπηρεσιών ασφαλείας, άνθρωποι της παραμεθορίου
και άτυπα δίκτυα πληροφοριών συγκέντρωναν κομμάτι κομμάτι την εικόνα όσων
συνέβαιναν στην απέναντι πλευρά των συνόρων.
Πληροφορίες έφθαναν από τα Τίρανα, τους Αγίους
Σαράντα και άλλες ελληνικές προξενικές αρχές στην Αλβανία. Άλλες έρχονταν από
τη Ρώμη και τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Στην Ήπειρο, άνθρωποι που γνώριζαν κάθε
δρόμο και πέρασμα παρακολουθούσαν τις μετακινήσεις των ιταλικών μονάδων. Στην
Αθήνα, ακόμη και μια φράση που μπορούσε να ξεφύγει σε μια κοινωνική συγκέντρωση
ήταν δυνατόν να φθάσει λίγες ώρες αργότερα στις αρμόδιες υπηρεσίες.
Δεν επρόκειτο για ένα ενιαίο κατασκοπευτικό
δίκτυο ούτε για μια μυθιστορηματική επιχείρηση μυστικών πρακτόρων. Ήταν κάτι
πολύ πιο σύνθετο: ένα πλέγμα διπλωματικής πληροφόρησης, στρατιωτικής
παρατήρησης, προξενικών αναφορών, αντικατασκοπείας και ανθρώπινων επαφών,
που σταδιακά αποκάλυπτε τις ιταλικές προθέσεις.