Σειρά
άρθρων: Κύρου Ανάβαση (7/11)
Του Νικόλαου Μενελάου
Τέως Προέδρου Σωματείου Ταχυδρόμων Νομού Αχαΐας
Μετά την ανασυγκρότηση και την εκλογή νέας ηγεσίας, ο ελληνικός στρατός βρίσκεται μπροστά σε μια αμείλικτη πραγματικότητα: η επιστροφή δεν θα είναι πορεία θριάμβου, αλλά αγώνας επιβίωσης.
Οι Έλληνες δεν έχουν πια προστάτη, δεν έχουν συμμάχους και δεν μπορούν να στηριχθούν σε καμία περσική υπόσχεση. Μπροστά τους απλώνονται εχθρικά εδάφη, δύσβατα περάσματα, άγνωστοι λαοί και διαρκής έλλειψη τροφής. Η απόφαση, όμως, είναι ειλημμένη. Ο στρατός θα κινηθεί οργανωμένα, με πειθαρχία και συνεχή επαγρύπνηση.
Σε εχθρικό έδαφος
Η πορεία ξεκινά μέσα από περιοχές όπου κάθε χωριό μπορεί να κρύβει ενέδρα. Οι επιθέσεις δεν είναι πάντα μεγάλες μάχες· συχνά είναι αιφνιδιασμοί, παρενοχλήσεις και προσπάθειες αποκοπής των εφοδίων. Ο ελληνικός στρατός προσαρμόζεται: βαδίζει σε σχηματισμούς, φυλάσσει τα νώτα του, προστατεύει τους πιο αδύναμους και κινείται μεθοδικά, ακόμη και όταν η κόπωση γίνεται αφόρητη.
Βάδιζαν πάντοτε με τάξη, έχοντας φρουρές μπροστά
και πίσω, ώστε να μη δέχονται αιφνιδιασμό.
— Ξενοφών, Κύρου Ανάβαση (μτφρ. νέα ελληνικά)
Ιδιαίτερα σκληρές υπήρξαν οι συγκρούσεις με τους Καρδούχους, έναν ορεινό και πολεμικό λαό που γνώριζε άριστα το έδαφος. Οι επιθέσεις τους δεν δίνονταν σε ανοικτό πεδίο, αλλά μέσα από ενέδρες, σε στενά περάσματα και από υψώματα. Ο πόλεμος αυτός φθοράς προκαλούσε συνεχείς απώλειες και εξουθένωνε τον στρατό, δοκιμάζοντας τα όρια αντοχής και συνοχής του.
Πείνα, κρύο και κακουχίες
Οι δυσκολίες δεν προέρχονται μόνο από τον εχθρό. Το έδαφος, το κλίμα και η έλλειψη τροφής δοκιμάζουν καθημερινά την αντοχή των ανδρών. Υπάρχουν ημέρες που η πορεία γίνεται χωρίς επαρκή σίτιση και νύχτες που περνούν στο ύπαιθρο, μέσα στο κρύο. Σε αυτές τις συνθήκες, κάθε λάθος μπορεί να αποβεί μοιραίο.
Οι κακουχίες ήταν μεγάλες, αλλά όσοι υπάκουαν
στις διαταγές σώζονταν, ενώ οι απείθαρχοι κινδύνευαν πρώτοι.
— Ξενοφών, Κύρου Ανάβαση (μτφρ. νέα ελληνικά)
Η πειθαρχία δεν είναι πια απλώς στρατιωτική αρετή· γίνεται μέσο επιβίωσης.
Ο Κεντρίτης ποταμός – ανάμεσα σε δύο εχθρούς
Κρίσιμη στιγμή της πορείας υπήρξε η διάβαση του Κεντρίτη ποταμού. Οι Έλληνες βρέθηκαν παγιδευμένοι ανάμεσα σε εχθρούς: μπροστά τους Αρμένιοι, που φρουρούσαν την απέναντι όχθη, και πίσω τους οι Καρδούχοι, έτοιμοι να επιτεθούν την ώρα της διάβασης. Η κατάσταση απειλούσε να μετατραπεί σε καταστροφή.
Με συντονισμένη κίνηση και προσεκτικό σχεδιασμό, ο στρατός κατόρθωσε να διασπάσει την πίεση, να καλύψει τη διάβαση και να περάσει το ποτάμι χωρίς να διαλυθεί. Η επιτυχία δεν οφείλεται στην τύχη, αλλά στη σωστή κατανομή δυνάμεων, στην πειθαρχία και στην ψυχραιμία της ηγεσίας.
Η τακτική αυτή —η ελεγχόμενη διάβαση ποταμού υπό πίεση από πολλαπλές κατευθύνσεις— θα επαναληφθεί χρόνια αργότερα από τον Μέγα Αλέξανδρο, αποδεικνύοντας ότι η εμπειρία των Μυρίων άφησε βαθύ αποτύπωμα στη στρατιωτική σκέψη.
Η πειθαρχία ως κοινή συνείδηση
Σε αυτή την πορεία, η ηγεσία δεν επιβάλλεται με τιμωρίες, αλλά με παράδειγμα. Οι στρατηγοί πορεύονται μαζί με τους άνδρες, μοιράζονται τις ίδιες δυσκολίες και συμμετέχουν στις ίδιες στερήσεις. Η εμπιστοσύνη ενισχύεται και οι αποφάσεις λαμβάνονται με γνώμονα το κοινό καλό.
Ο στρατός παύει να είναι απλώς μια πολεμική δύναμη· γίνεται κοινότητα ανθρώπων με κοινή μοίρα.
Πορεία χωρίς βεβαιότητα
Κανείς δεν γνωρίζει πόσο θα διαρκέσει αυτή η δοκιμασία. Κανείς δεν μπορεί να εγγυηθεί ότι η πορεία θα έχει αίσιο τέλος. Κι όμως, οι Έλληνες συνεχίζουν. Δεν προχωρούν επειδή είναι βέβαιοι για τη σωτηρία τους, αλλά επειδή η αδράνεια ισοδυναμεί με καταστροφή.
Η Ανάβαση έχει μετατραπεί σε κάθοδο μέσα από τον κίνδυνο, αλλά και σε άσκηση αντοχής, χαρακτήρα και συλλογικής ευθύνης.
Στο επόμενο άρθρο
Θάλαττα! Θάλαττα! — η στιγμή της λύτρωσης και το τέλος της μεγάλης δοκιμασίας.
🗓️ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2026
✍️ Alexander-Hellas.blogspot.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου