Του Νικόλαου Μενελάου
Τέως Προέδρου Σωματείου Ταχυδρόμων Νομού Αχαΐας
Η επιλογή ιστορικών ονομάτων για τα πλοία του Πολεμικού Ναυτικού δεν αποτελεί απλή τιμητική αναφορά στο παρελθόν. Είναι συνειδητή πράξη μνήμης και συνέχειας. Ανάμεσα σε αυτά, η φρεγάτα «ΚΙΜΩΝ» φέρει ένα όνομα βαρύ, συνδεδεμένο με τη ναυτική ισχύ, τη στρατηγική διορατικότητα και τη μεγάλη ακμή της Αθήνας του 5ου αιώνα π.Χ.
Ποιος ήταν όμως ο Κίμων; Και γιατί το όνομά του εξακολουθεί να μιλά στο παρόν;
Ο γιος του Μαραθώνα
Ο Κίμων ο Αθηναίος ήταν γιος του Μιλτιάδη, του νικητή του Μαραθώνα. Κληρονόμησε όχι μόνο ένα ένδοξο όνομα, αλλά και το βάρος της ευθύνης απέναντι στην πόλη. Ανδρώθηκε σε μια Αθήνα που αναζητούσε τον ρόλο της μετά τους Περσικούς Πολέμους και αναδείχθηκε γρήγορα σε ηγετική μορφή, στρατηγό και πολιτικό.
Αριστοκρατικός στην καταγωγή, αλλά με έντονη κοινωνική παρουσία, ο Κίμων στήριξε τη ναυτική πολιτική της Αθήνας και συνδέθηκε άρρηκτα με τη δράση της Δηλιακής Συμμαχίας, της συμμαχίας των ελληνικών πόλεων υπό αθηναϊκή ηγεσία.
Ο Ευρυμέδωντας – ο διπλός θρίαμβος (466 π.Χ.)
Η κορυφαία στιγμή της στρατιωτικής του σταδιοδρομίας ήρθε το 466 π.Χ., στις εκβολές του Ευρυμέδοντα ποταμού, στην Παμφυλία της Μικράς Ασίας.
Εκεί ο Κίμων πέτυχε κάτι πρωτοφανές στην
αρχαία πολεμική ιστορία:
μια διπλή νίκη την ίδια ημέρα.
- ⚓ Ναυμαχία: ο αθηναϊκός στόλος κατέστρεψε τον περσικό-φοινικικό στόλο
- 🛡️ Πεζομαχία: αμέσως μετά, οι Έλληνες αποβιβάστηκαν και νίκησαν και τις περσικές χερσαίες δυνάμεις
Η νίκη αυτή:
- διέλυσε την περσική παρουσία στο Αιγαίο
- εξασφάλισε την ελληνική κυριαρχία στη θάλασσα
- κατέστησε την Αθήνα αδιαμφισβήτητη ναυτική δύναμη
Ο Ευρυμέδωντας δεν ήταν απλώς μία μάχη· ήταν στρατηγικό σημείο καμπής.
Πολιτική φυσιογνωμία και εξορία
Παρά τις νίκες του, ο Κίμων δεν έμεινε αλώβητος από τις πολιτικές συγκρούσεις της Αθήνας. Φιλολακωνικός και αντίπαλος του ανερχόμενου Περικλή, βρέθηκε στο στόχαστρο της δημοκρατικής παράταξης και οστρακίστηκε το 461 π.Χ.
Η πόλη όμως τον χρειάστηκε ξανά. Η επιστροφή του δεν ήταν θριαμβευτική, αλλά αναγκαία. Και ο Κίμων δεν άργησε να βρεθεί πάλι εκεί όπου ανήκε: στην πρώτη γραμμή.
Η τελευταία εκστρατεία – Κύπρος (450 π.Χ.)
Η τελευταία πράξη της ζωής του γράφτηκε στην Κύπρο. Επικεφαλής αθηναϊκών δυνάμεων, επιχείρησε να πλήξει τις περσικές βάσεις και να εδραιώσει τον έλεγχο της Ανατολικής Μεσογείου.
Κατά τη διάρκεια της εκστρατείας, ο Κίμων πέθανε
– πιθανότατα από ασθένεια. Οι Αθηναίοι όμως πήραν μια απόφαση που φανερώνει το
κύρος και την επιρροή του:
απέκρυψαν τον θάνατό του για να μη κλονιστεί το ηθικό του στρατεύματος.
Οι επιχειρήσεις συνεχίστηκαν. Και οι νίκες ήρθαν.
«καὶ νεκρὸς ἐνίκα»
Η αρχαία παράδοση συμπύκνωσε το γεγονός σε μία φράση, λιτή και συγκλονιστική:
«καὶ νεκρὸς ἐνίκα»
(και νεκρός νικούσε)
Δεν πρόκειται για σχήμα λόγου. Είναι ιστορική
διαπίστωση.
Ο Κίμων είχε χαράξει τη στρατηγική, είχε διαμορφώσει το ήθος και την πειθαρχία
του στρατεύματος σε τέτοιο βαθμό, ώστε η νίκη να έρχεται ακόμη και μετά τον
θάνατό του.
Λίγοι στρατηγοί στην ιστορία δικαιώθηκαν τόσο απόλυτα.
Επίλογος – Το όνομα και η συνέχεια
Από τον Ευρυμέδοντα έως την Κύπρο, από τη ζωή έως
τον θάνατο, ο Κίμων ενσάρκωσε την έννοια της ναυτικής ισχύος με στρατηγικό
βάθος.
Γι’ αυτό και το όνομά του στη σύγχρονη ελληνική θάλασσα δεν είναι απλώς
τιμητικό.
Η φρεγάτα «ΚΙΜΩΝ» δεν φέρει μόνο ένα
όνομα.
Φέρει μια παρακαταθήκη.
Η συνέχεια στον χρόνο
Όπως τότε, έτσι και σήμερα, η Κύπρος παραμένει
χώρος ιστορικής ευθύνης και στρατηγικού ενδιαφέροντος για τον Ελληνισμό.
Η μνήμη του Κίμωνα, που πολέμησε και πέθανε στα νερά της, υπενθυμίζει ότι η
ιστορία δεν είναι παρελθόν, αλλά παρακαταθήκη.
Και αν χρειαστεί, όπως άλλοτε, έτσι και σήμερα, ο Ελληνισμός γνωρίζει ότι η
Κύπρος δεν είναι μόνη.
Πηγές
- Πλούταρχος, Βίος Κίμωνος
- Διόδωρος Σικελιώτης, Ιστορική Βιβλιοθήκη
- Θουκυδίδης (αναφορές στη Δηλιακή Συμμαχία)
- Σύγχρονη ιστοριογραφία για τους Περσικούς Πολέμους και την αθηναϊκή ναυτική ηγεμονία
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου