Στην Κύπρο αναμένεται να συνεδριάσει στις 30 Ιουνίου το Συμβούλιο Ειρήνης, σε μια προσπάθεια να επανέλθει στο προσκήνιο ένα φιλόδοξο, αλλά και εύθραυστο σχέδιο για τη μεταπολεμική Γάζα. Η πληροφορία, που μετέδωσε το Politico, φέρνει τη Λευκωσία στο επίκεντρο μιας δύσκολης διπλωματικής εξίσωσης, την ώρα που η ανθρωπιστική κρίση στη Γάζα δυσχεραίνει μέρα με την μέρα.
Σύμφωνα με πληροφορίες του Politico, η συνάντηση θα διαρκέσει δύο ή τρεις ημέρες και έχει στόχο την προσαρμογή της στρατηγικής του Συμβουλίου Ειρήνης. Στην πραγματικότητα, όμως, πρόκειται για κάτι περισσότερο από μια απλή αναπροσαρμογή.
Πρόκειται για ένα πολιτικό reset, καθώς ο πόλεμος με το Ιράν μετατόπισε την προσοχή τους τελευταίους μήνες, αφήνοντας τη Γάζα σε ένα επικίνδυνο σημείο ανάμεσα στην καταστροφή, την αβεβαιότητα και τις αντικρουόμενες διπλωματικές φιλοδοξίες.
Ένα σχέδιο που ακόμη δεν έχει πείσει
Το Συμβούλιο Ειρήνης δημιουργήθηκε από την Ουάσινγκτον με στόχο να επιβλέψει την ανοικοδόμηση και τη μελλοντική διακυβέρνηση της Λωρίδας της Γάζας. Ωστόσο, από την πρώτη συνάντηση που έγινε τον Φεβρουάριο, η πρόοδος υπήρξε περιορισμένη. Τα προβλήματα δεν είναι δευτερεύοντα. Αφορούν τη χρηματοδότηση, την πρακτική εφαρμογή, την ασφάλεια και, κυρίως, τη διεθνή και νομική νομιμοποίηση του ίδιου του εγχειρήματος.
Η ιδέα ότι η Χαμάς θα αντικατασταθεί από μια επιτροπή Παλαιστινίων τεχνοκρατών μπορεί να ακούγεται λειτουργική στα χαρτιά, αλλά στην πράξη ανοίγει δύσκολα ερωτήματα. Ποιος θα δώσει πολιτική νομιμοποίηση σε αυτό το σχήμα; Πώς θα γίνει αποδεκτό από τους ίδιους τους Παλαιστινίους; Ποιος θα εγγυηθεί την ασφάλεια; Και πώς θα αποφευχθεί η εικόνα μιας διοίκησης που επιβάλλεται απ’ έξω, χωρίς πραγματική λαϊκή βάση;
Αυτά είναι τα ερωτήματα που βαραίνουν τη συνάντηση στην Κύπρο. Χωρίς πειστικές απαντήσεις, το Συμβούλιο Ειρήνης κινδυνεύει να παραμείνει μια αμερικανική πρωτοβουλία με μεγάλες προσδοκίες, η οποία δεν λειτούργησε ποτέ.
Ο Μλαντένοφ και το μήνυμα της Ουάσινγκτον
Στη συνάντηση αναμένεται να συμμετάσχουν εκπρόσωποι της Εθνικής Επιτροπής για την διοίκηση της Γάζας, της επιτροπής Παλαιστινίων τεχνοκρατών που προορίζεται να αναλάβει ρόλο στη διοίκηση της Γάζας, καθώς και το γραφείο του Νικολάι Μλαντένοφ. Ο πρώην Βούλγαρος διπλωμάτης έχει οριστεί από τον Τραμπ ως υψηλός εκπρόσωπος για τη Γάζα, γεγονός που δείχνει ότι η Ουάσινγκτον επιχειρεί να προσδώσει θεσμικό βάρος στο εγχείρημα.
Η επιλογή αυτή δεν είναι τυχαία. Ο Μλαντένοφ γνωρίζει βαθιά την περιοχή και τις ισορροπίες της. Όμως ακόμη και η παρουσία ενός έμπειρου διπλωμάτη δεν αρκεί για να καλύψει το βασικό κενό: το σχέδιο χρειάζεται πολιτική αποδοχή, διεθνή στήριξη και σαφές πλαίσιο εφαρμογής.
Πώς και γιατί επιλέχθηκε η Κύπρος
Η επιλογή της Κύπρου έχει ιδιαίτερη σημασία. Η χώρα βρίσκεται γεωγραφικά δίπλα στη Μέση Ανατολή, είναι κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και έχει ήδη επιχειρήσει να αναβαθμίσει τον ρόλο της στις ανθρωπιστικές προσπάθειες για τη Γάζα. Η Λευκωσία προσφέρει έναν ασφαλή, ευρωπαϊκό και ταυτόχρονα περιφερειακά κοντινό χώρο για διαβουλεύσεις.
Ωστόσο, η κυπριακή κυβέρνηση φαίνεται να κινείται με προσοχή. Σύμφωνα με Ευρωπαίο αξιωματούχο, η Κύπρος δεν είναι συνδιοργανώτρια και η συνάντηση δεν πραγματοποιείται σε πολιτικό επίπεδο. Αυτή η διευκρίνιση είναι απαραίτητη.
Με άλλα λόγια, η Κύπρος φιλοξενεί τη συζήτηση επειδή οι διοργανωτές την επέλεξαν αλλά δεν έχει την ευθύνη της. Αυτή η ισορροπία αποτυπώνει και την ευρύτερη ευρωπαϊκή στάση: ενδιαφέρον για ρόλο στη μεταπολεμική Γάζα, αλλά προσοχή απέναντι σε ένα αμερικανικό σχέδιο που πρέπει ακόμη να αποδείξει ότι μπορεί να σταθεί πολιτικά και νομικά.
Η Κυπριακή Δημοκρατία δεν είναι συνδιοργανωτής, ξεκαθαρίζει η κυβέρνηση
Ερωτηθείς σχετικά μετά τη συνεδρία του Υπουργικού Συμβουλίου στο Προεδρικό Μέγαρο, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Κωνσταντίνος Λετυμπιώτης είπε ότι το Συμβούλιο Ειρήνης συστάθηκε για την υλοποίηση του σχεδίου ανοικοδόμησης της Γάζας, βάσει του ψηφίσματος 2803 του ΟΗΕ, το οποίο η Κυπριακή Δημοκρατία όχι μόνο χαιρέτισε, αλλά στήριξε από την πρώτη στιγμή. Υπενθύμισε ότι ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας είχε συμμετάσχει στην πρώτη διάσκεψη για την ανακοίνωση του σχεδίου και είχε υποβάλει πρόταση 8 συγκεκριμένων σημείων, βασισμένη στο σχέδιο του Προέδρου Τραμπ, για την ταχύτερη ανοικοδόμηση της περιοχής της Γάζας.
«Το Συμβούλιο για τη Γάζα, για την Ειρήνη, λοιπόν, αποφάσισε να πραγματοποιηθεί αυτή η διάσκεψη στη χώρα μας. Δεν είναι η Κυπριακή Δημοκρατία ούτε συνδιοργανωτής ούτε, ασφαλώς, οργανωτής αυτής της διοργάνωσης» είπε.
Ο Εκπρόσωπος είπε ότι έχει ιδιαίτερη σημασία γι’ αυτόν το γεγονός ότι ο διοικητικός βραχίονας του Συμβουλίου επέλεξε την Κύπρο, «μια χώρα η οποία έχει αποδείξει στην πράξη πόσο ωφέλιμη είναι, πόσες πρωτοβουλίες έχει αναλάβει και πόσο αποδοτικές είναι αυτές οι πρωτοβουλίες ως προς την ανθρωπιστική υποστήριξη του άμαχου πληθυσμού στη Γάζα».
Απαντώντας σε ερώτηση για το επίπεδο συμμετοχής, ο κ. Λετυμπιώτης είπε ότι θα βρίσκονται στην Κύπρο κάποιοι αξιωματούχοι, οι οποίοι έχουν ζητήσει να έχουν συναντήσεις με τον ΥΠΕΞ, Κωνσταντίνο Κόμπο. Επανέλαβε ότι είναι θετικό που επιλέγηκε η Κύπρος γι’ αυτή τη συνάντηση και επεσήμανε ότι η Κυπριακή Δημοκρατία έχει διαμηνύσει πολλές φορές πως, παρά τις εξελίξεις στην περιοχή, δεν πρέπει ποτέ να διαφεύγει η προσοχή από το σχέδιο ανοικοδόμησης της Γάζας.
Στο σχέδιο αυτό, πρόσθεσε, η Κυπριακή Δημοκρατία μπορεί να συμμετάσχει ενεργά όταν αρχίσει η ανοικοδόμηση της Γάζας, μέσω της πρότασης των 8 σημείων του Προέδρου της Δημοκρατίας.
Η δραματική κατάσταση στη Γάζα
Το μεγάλο πρόβλημα είναι ότι όλα αυτά συζητούνται ενώ η κατάσταση στη Γάζα παραμένει δραματική. Οι αναφορές για νέους θανάτους αμάχων, μεταξύ των οποίων παιδιά και δημοσιογράφοι, δείχνουν ότι η καθημερινότητα στη Λωρίδα της Γάζας εξακολουθεί να καθορίζεται από τη βία, την ανασφάλεια και την απουσία ενός σταθερού πολιτικού ορίζοντα.
Η επίθεση της Χαμάς στο Ισραήλ στις 7 Οκτωβρίου 2023, με περίπου 1.200 νεκρούς και 251 ομήρους, προκάλεσε μια ισραηλινή στρατιωτική επιχείρηση τεράστιας κλίμακας. Ο πόλεμος που ακολούθησε έχει κοστίσει τη ζωή σε δεκάδες χιλιάδες Παλαιστινίους, έχει εκτοπίσει το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού της Γάζας και έχει καταστρέψει εκτεταμένες περιοχές.
Η εκεχειρία που επιτεύχθηκε τον Οκτώβριο του 2025, με τη μεσολάβηση Τραμπ, οδήγησε στην απελευθέρωση των τελευταίων 20 Ισραηλινών ομήρων. Δεν απάντησε, όμως, στο πιο δύσκολο ερώτημα: τι έρχεται μετά. Και αυτό το «μετά» είναι πλέον το πεδίο στο οποίο θα κριθεί όχι μόνο το Συμβούλιο Ειρήνης, αλλά και η αξιοπιστία των διεθνών πρωτοβουλιών για τη Γάζα.
Το ερώτημα, λοιπόν, δεν είναι μόνο τι θα αποφασιστεί στη Κύπρο. Είναι αν η διεθνής κοινότητα μπορεί να προσφέρει στη Λωρίδα της Γάζας κάτι περισσότερο από προσωρινές λύσεις.
ΠΗΓΗ philenews
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου